Czy skuteczne jest nałożenie kary bez wysłuchania pracownika

ekspert z zakresu prawa pracy

Zastosowanie kary porządkowej wobec pracownika było merytorycznie uzasadnione. Jednakże zgodnie z art. 109 par. 2 k.p. kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Zarówno literalne, jak i potoczne rozumienie użytego przez ustawodawcę zwrotu: po uprzednim wysłuchaniu, wymaga od pracodawcy zachowania ustnego sposobu wysłuchania pracownika, który w tej właśnie formie ma najpełniejsze możliwości wyjaśnienia kwestii spornych, jakie ewentualnie uzasadniają następcze nałożenie kary.

Pracodawca - jako podmiot zobowiązany do uprzedniego wysłuchania pracownika - nie może decydować o sposobie czy formie skorzystania przez pracownika z jego ustawowego uprawnienia do wysłuchania go przed zastosowaniem kary porządkowej. W opisywanym przypadku, pracownik w dniach ukarania go karami nagany był obecny w pracy. Był też gotowy do złożenia ustnych wyjaśnień w przedmiocie spornych okoliczności, które są podstawą jego pracowniczej odpowiedzialności porządkowej, a pracodawca bezpodstawnie zażądał jedynie jego pisemnych wyjaśnień, przez co jednoznacznie naruszył nakaz z art. 109 par. 2 k.p.

Podobnego zdania jest Sąd Najwyższy, który w wyroku z 16 czerwca 1999 r. (I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644) stwierdził, iż pracodawca nie może zastosować kary porządkowej bez uprzedniego wysłuchania pracownika, chyba że ten zrezygnował ze stworzonej mu możliwości ustnego złożenia wyjaśnień bądź wybrał pisemną formę ich wyrażenia.

Art. 109 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).