Czy można odmówić zwrotu firmowego sprzętu

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Pracodawca może w takiej sytuacji rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika i ponownie zażądać wydania sprzętu. W razie gdyby pracownik nadal odmawiał jego wydania, może wystąpić na drogę sądową z powództwem o wydanie sprzętu lub zapłatę odszkodowania. Może także zawiadomić organy ścigania o fakcie popełnienia przez pracownika przestępstwa przywłaszczenia sobie mienia.

Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest obowiązek wykonywania poleceń przełożonych oraz obowiązek dbałości o dobro pracodawcy. Natomiast odmawiając zwrotu sprzętu należącego do pracodawcy, pracownik narusza oba te obowiązki, gdyż nie wykonuje polecenia przełożonego oraz godzi w interes pracodawcy, uniemożliwiając lub utrudniając mu wykorzystanie tego mienia w jego działalności.

Pracodawca wyposaża swojego pracownika w środki techniczne (np. samochód, komputer czy telefon) na ogół w celu usprawnienia jego pracy i zwiększenia jego efektywności. Zatem jeżeli pracownik nie świadczy pracy np. z powodu długotrwałej choroby, pracodawca ma podstawy domagać się od niego zwrotu użyczonego mu sprzętu. Jest to tym bardziej uzasadnione, gdy pracodawca zamierza ten sprzęt oddać innemu pracownikowi w celu wykonywania jego obowiązków.

Jeśli wezwanie do zwrotu dotarło do pracownika, to nie może on odmówić temu żądaniu ani uzależniać zwrotu sprzętu od uzyskania jakichkolwiek świadczeń (np. wypłaty zaległej premii lub wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych). Gdyby jednak pracownik odmawiał zwrotu użyczonego mu sprzętu pracodawcy, to pracodawca może w takim przypadku skorzystać z natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p., zwłaszcza gdy odmowa zwrotu trwa przez dłuższy okres i stanowi ze strony pracownika świadome uchylanie się od wykonania tego obowiązku. Tak też wypowiadał się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 22 listopada 2001 r. (I PKN 700/00, OSN 2003/21/517), stwierdzając, że zaniechanie pracownika polegające na przetrzymywaniu sprzętu biurowego stanowiącego własność pracodawcy mimo wezwań do jego zwrotu może w konkretnych okolicznościach stanowić naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 par. 1 pkt 1 k.p.

Rozwiązanie umowy o pracę w takiej sytuacji byłoby uzasadnione także tym, że przedłużające się nierespektowanie przez pracownika poleceń pracodawcy może podważać jego autorytet w oczach innych pracowników i obniżać dyscyplinę pracy. Przy tym pracodawca nie musi poprzedzać rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia uprzednim stosowaniem kar porządkowych w postaci nagany lub upomnienia.

Oprócz odpowiedzialności pracowniczej odmowa zwrotu sprzętu przez pracownika może także uzasadniać jego odpowiedzialność karną. Będzie to bowiem zwykle przestępstwo przywłaszczenia powierzonej rzeczy wskazane w art. 284 par. 2 k.k. Jest to przestępstwo ścigane z urzędu. Wystarczające jest zatem zawiadomienie przez pracodawcę organów ścigania, które dalej powinny prowadzić postępowanie przygotowawcze i wnieść akt oskarżenia do sądu. Przy tym pracodawca będzie mógł żądać naprawienia poniesionej szkody także w toku procesu karnego jako osoba pokrzywdzona (art. 46 k.k.).

Art. 46, art. 284 par. 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

Art. 52 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).