Kto odpowiada za wyrządzoną szkodę

prawnik z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Pracodawca jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika osobie trzeciej. Nie każdej jednak szkody, ale zgodnie z art. 120 k.p. tylko tej, którą pracownik wyrządził przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych.

Osobą trzecią, według prawa, jest osoba korzystająca z usług zakładu, osoba postronna, a czasem także inny pracownik poszkodowany przez sprawcę. Odpowiedzialność pracodawcy wobec osoby trzeciej z reguły jest odpowiedzialnością wyłączną, co oznacza, że osoba trzecia nie może skierować swoich roszczeń bezpośrednio do pracownika, nawet jeśli byłoby to dla niej wygodniejsze. Nie ma także większego znaczenia, jakie stanowisko zajmuje pracownik, który wyrządził szkodę, oraz czy stosunek pracy powstał na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru czy spółdzielczej umowy o pracę.

Pracodawca jest także odpowiedzialny za szkody wyrządzone przez pracownika nienależycie wykonującego obowiązki względem powierzonego im cudzego mienia.

Pracodawca wobec osoby trzeciej będzie odpowiadał zgodnie z przepisami prawa cywilnego. Jest więc on zobowiązany naprawić szkodę osobie trzeciej, jeżeli takie naprawienie ma usprawiedliwioną podstawę prawną w przepisach prawa cywilnego.

Dla odpowiedzialności pracodawcy nie ma więc znaczenia, czy pracownik wyrządził szkodę z winy umyślnej, czy nieumyślnej. Znaczenie będzie miało to, czy pracownik wyrządził szkodę osobie trzeciej przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, czy przy sposobności ich wykonywania. Aby można było mówić o wyłącznej odpowiedzialności pracodawcy, wyrządzenie szkody musi pozostać w związku przyczynowym z czynnościami pracownika.

Pracodawca nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli pracownik wyrządzi szkodę osobie trzeciej po godzinach pracy lub w czasie przeznaczonym na pracę, ale przez czynności wykraczające poza zakres obowiązków pracowniczych i poza zakresem działalności pracodawcy. W takiej sytuacji osoba trzecia kieruje roszczenie o naprawienie szkody lub o odszkodowanie bezpośrednio do sprawcy szkody, czyli do pracownika.

W przedstawionej w pytaniu sytuacji osobą poszkodowaną, osobą trzecią w rozumieniu art. 120 k.p., jest klient restauracji. Szkoda wyrządzona przez pracownika, do którego obowiązków należały przyjmowanie i wydawanie odzieży klientom oraz opieka nad powierzonym mieniem, została wyrządzona przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. W tej sytuacji odpowiedzialny za naprawienie szkody jest pracodawca. Co prawda pracownik, którzy wyrządził szkodę przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, nie poniesie w opisanej sytuacji odpowiedzialności wobec osoby trzeciej, ale nie oznacza to, że wcale takiej odpowiedzialności nie poniesie. Przeciwnie, pracownik taki będzie odpowiadał wobec pracodawcy, który naprawił szkodę, na podstawie odpowiedzialności przewidzianą przepisami kodeksu pracy, tj. art. 114 i następnych kodeksu pracy.

Art. 114, art. 120 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).