Kiedy można zmienić warunki zatrudnienia

ekspert z zakresu prawa pracy

W wyniku powstania nowego podmiotu z połączenia dotychczasowego z inną firmą następuje przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę. W jego wyniku nowy pracodawca staje się stroną w stosunkach pracy z pracownikami przejętego zakładu, a treść stosunków pracy łączących strony pozostaje taka sama jak przed przejęciem. Innymi słowy nowy pracodawca wstępuje w sytuację prawną dotychczasowego pracodawcy.

Niedopuszczalna jest zatem modyfikacja treści stosunku pracy w momencie przejęcia zakładu pracy. Dopuszczalne są natomiast przekształcenia treści umowy o pracę dokonane przed przejęciem zakładu pracy za porozumieniem pracownika i dotychczasowego pracodawcy. Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lutego 2007 r. (I PK 193/07, OSNP 2009/7-8/91) potwierdził, że zmienione warunki umowy będą wiązać nowego pracodawcę, mimo że nie był on stroną porozumienia.

Zmianę warunków umowy o pracę przed przejściem zakładu pracy pracodawca i pracownik mogą dokonać na czas nieokreślony albo na określony. W tym drugim przypadku po upływie ustalonego czasu nastąpi automatyczny powrót do wcześniejszych zasad wynikających z umowy o pracę. Wybrany przez strony termin końcowy obowiązywania innych warunków strony może przypadać na dzień przejścia zakładu pracy albo wcześniejszy lub późniejszy. Można zatem obniżyć wynagrodzenie pracownika na czas oznaczony do momentu przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (wyrok SN z 4 lutego 2007 r., I PK 193/07, OSNP 2009/7-8/91). Powrót do wyższego wynagrodzenia nastąpi wówczas automatycznie, jednocześnie z przejęciem zakładu pracy przez nowego pracodawcę.

Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę nie uzasadnia samo w sobie pogorszenia warunków pracy przejmowanego pracownika. Jednakże możliwe jest dokonanie zmiany treści umowy o pracę na niekorzyść pracownika w drodze porozumienia zawartego przez nowego pracodawcę i pracownika, pod warunkiem że oświadczenie woli pracownika jest w pełni dobrowolne, a porozumienie nie zmierza do obejścia art. 23¹ par. 1 k.p. (wyroki SN: z 21 czerwca 2007 r., I PK 21/07, Legalis; z 20 czerwca 2007 r., I BP 61/06, Legalis).

Art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).