Co powinno się znaleźć w regulaminie pracy pracownika samorządowego

@RY1@i02/2011/144/i02.2011.144.207.006b.001.jpg@RY2@

Monika Rubaj-Królikowska, radca prawny w Urzędzie Gminy Ustka

Od wejścia w życie ustawy o pracownikach samorządowych (od 1 września 2009r. - red.) uelastyczniony został czas pracy pracowników samorządowych. W poprzednim porządku prawnym czas pracy pracowników samorządowych określony był na nieprzekraczający 40 godzin na tydzień i 8 godzin na dobę bez wskazania okresu rozliczeniowego. Obecnie z uwagi na odesłanie do przepisów kodeksu pracy czas pracy pracownika samorządowego wynosi 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Dodatkowo samorządowy pracodawca ma także możliwość wprowadzenia innych systemów czasu pracy.

Regulamin pracy powinien ustalać systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy, z zastrzeżeniem, że rozkład czasu pracy pracownika samorządowego powinien być określony w taki sposób, aby obywatele mogli załatwiać swoje sprawy w dogodnym dla nich czasie. Możliwe jest zatem np. ustalenie soboty jako dnia pracy pod warunkiem, że inny dzień tygodnia przypadający pomiędzy poniedziałkiem a sobotą zostanie ustalony jako dzień wolny.

W szczególnie uzasadnionych wypadkach może być stosowany system równoważnego czasu pracy polegający na tym, że dobowy wymiar czasy pracy może być przedłużony do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym jednego miesiąca (okres rozliczeniowy może być przedłużony do trzech miesięcy). Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest wówczas równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.

Pracownik samorządowy nie może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli wymagają tego potrzeby pracodawcy, w tym pracy w niedziele i święta. Nie dotyczy to kobiet w ciąży oraz, bez ich zgody, pracowników samorządowych sprawujących pieczę nad osobami wymagającymi stałej opieki lub opiekujących się dziećmi w wieku do ośmiu lat.

Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, z tym że wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. Przywołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu pracy i nie przewiduje dodatków ani 50 proc. ani 100 proc. za godziny nadliczbowe. Za pracę wykonywaną w sobotę, pracownikowi przysługuje zatem wynagrodzenie (bez dodatków) lub czas wolny w tym samym wymiarze.

Inaczej będzie w sytuacji, gdy pracownik samorządowy otrzyma zlecenie wykonania pracy w godzinach nadliczbowych, ale praca ta przypadnie w niedzielę lub święta, które są dniami ustawowo wolnymi od pracy. Przepisy ustawy o pracownikach samorządowych odróżniają bowiem pracę w godzinach nadliczbowych w niedziele i święta od pracy nadliczbowej wykonywanej w inne dni (art. 42 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych). W przypadku pracy w godzinach nadliczbowych w niedziele i święta mają zastosowanie przepisy kodeksu pracy, gdyż w ustawie o pracownikach samorządowych nie ma szczególnej regulacji w tym zakresie. Zatem w takim przypadku pracownikowi samorządowemu będą przysługiwały wynagrodzenie oraz dodatek lub czas wolny.

Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci nie mają prawa, co do zasady, do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych - w takim przypadku należy stosować przepisy - art. 1514 par. 1 kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy wykonują w razie konieczności pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

AR