Kto ponosi odpowiedzialność za warunki pracy

radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Pracodawca jest zobowiązany stwarzać atmosferę sprzyjającą pracy. Nie ulega wątpliwości, że w opisanej sytuacji to pracodawca jest poniekąd arbitrem i to on powinien dopilnować, by pracownicy szanowali swoją godność. Tolerowanie wulgarnego zachowania pracowników godzi w samego pracodawcę, który ma prawny obowiązek wpływania na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego (art. 94 pkt 10 k.p.).

Obowiązki ma też pracownik, który powinien, zgodnie z art. 100 k.p., przestrzegać wyżej wskazanych zasad. Nie wydaje mi się, by wulgarne wypowiadanie się na temat koleżanek z pracy było społecznie akceptowalne. Wręcz przeciwnie, działanie takie nosi znamiona przestępstwa. Pracodawca nie może zatem przyzwalać na takie zachowanie pracownika, które dezorganizuje zespół i wprowadza niekorzystną atmosferę. Przedmiotem obowiązku pracodawcy jest nie tylko sama praca, ale też higiena pracy, czyli cały zespół warunków wpływających dodatnio na zdrowie pracownika, czyli jego samopoczucie fizyczne i psychiczne.

W omawianym wyżej przypadku warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt całej sprawy. Z opisu sytuacji wynika, że poniekąd mamy do czynienia z molestowaniem seksualnym, czyli każdym niepożądanym zachowaniem o charakterze seksualnym lub odnoszącym się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie jego godności, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery. Na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).

Przepisy prawa nie ograniczają molestowania czy molestowania seksualnego tylko do pracodawcy lub osoby działającej w jego imieniu - tym samym jego sprawcą może być również inny pracownik. Za takie zachowanie pracownika odpowiada pracodawca, a poszkodowany pracownik będzie mógł domagać się odszkodowania. Nie wyklucza to jednak odpowiedzialności samego sprawcy molestowania. Pracodawca może też odpowiadać za zachęcanie do dyskryminacji lub wręcz jej nakazywanie.

Art. 94 pkt 10, art. 100 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).