Czy możliwe jest żądanie ustalenia stosunku pracy
Pracodawca jako warunek zatrudnienia pracownika wskazał zarejestrowanie przez niego własnej działalności gospodarczej. Pracownik ten podpisywał następnie co miesiąc kolejne umowy-zlecenia. Na podstawie tych umów wykonywał jednak czynności identyczne jak pracownicy zatrudnieni u pracodawcy na etacie, wykonując pracę w całości podporządkowaną pracodawcy. Czy wpis do ewidencji gospodarczej uniemożliwi w tej sytuacji ustalenie, iż stosunek prawny miał charakter pracowniczy?
sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu
Zawarcie umów cywilnoprawnych, jak i formalne podjęcie działalności gospodarczej przez pracownika nie stoją na przeszkodzie domaganiu się przez niego ustalenia, że z pracodawcą wiązała go umowa o pracę, a nie stosunek o charakterze cywilnoprawnym.
W procesie o ustalenie stosunku pracy badaniu podlega to, jaka część cech łączącego strony stosunku prawnego miała charakter przeważający i jeśli przeważały cechy pracownicze, to powództwo takie będzie mogło być uwzględnione.
Pracodawca zmuszający pracownika do zarejestrowania własnej działalności gospodarczej musi liczyć się z tym, iż okoliczność ta nie będzie przeszkodą ani do wniesienia przez pracownika pozwu o ustalenie stosunku pracy, ani do uwzględnienia takiego żądania, a w konsekwencji do uzyskania przez pracownika wynikających z takiego ustalenia świadczeń. Również według Sądu Najwyższego zgłoszenie w urzędzie gminy do ewidencji działalności gospodarczej prowadzenia własnej działalności gospodarczej i uzyskanie wpisu do tej ewidencji, a następnie zawarcie umowy cywilnoprawnej obejmującej przedmiot tej zgłoszonej działalności, nie wyklucza ustalenia i oceny, że strony umowy łączył w istocie stosunek zatrudnienia wynikający z umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2001 r., I PKN 560/00, OSP 2002/5/70).
W ewentualnym procesie przedmiotem badania sądu będzie zatem przede wszystkim wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania.
Jeśli pracownik pomimo formalnego prowadzenia własnej działalności gospodarczej samodzielnie nie decydował o podejmowanych przez siebie czynnościach i wszystkie prace wykonywał pod ścisłym kierownictwem pracodawcy, będąc zobowiązanym do wykonywania jego poleceń, świadczy to o pracowniczym charakterze zatrudnienia.
Na podobnej zasadzie Sąd Najwyższy przyjmuje, iż również pobieranie zasiłku dla bezrobotnych nie wyklucza zatrudniania bezrobotnego w ramach stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2000, II UKN 619/99, OSNP 2002/1/28) i nie uniemożliwia mu domagania się ustalenia stosunku pracy.
Art. 189 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).
Art. 22 par. 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu