Czy sąd ustali istnienie stosunku pracy
25 stycznia 2005 r. została podpisana umowa o świadczenie usług pomiędzy kancelarią prawną i radcą prawnym Adamem J. Na rzecz tej kancelarii zgodnie z zawartą umową radca prawny miał świadczyć pomoc prawną. W kancelarii miał przygotowane biurko, telefon oraz zapewnione inne narzędzia do wykonywania pracy. Mógł jednak wykonywać ją w czasie i miejscu przez siebie określonym, chyba że konieczne było spotkanie z klientem albo omówienie spraw, którymi zajmował się radca prawny. 12 lipca 2005 r. właściciel kancelarii w rozmowie z radcą prawnym przedstawił mu, że dotychczasowy sposób wykonywania usług nie odpowiada jego oczekiwaniom. Radca prawny został zobowiązany do obecności w kancelarii w godzinach jej pracy z wyjątkiem spotkań wynikających z realizacji zleceń albo obecności w sądach lub innych instytucjach. Radca prawny podporządkował się oczekiwaniom. Jednak 31 marca 2011 r. wystąpił o ustalenie istnienia stosunku pracy pomiędzy nim a kancelarią. Czy sąd ustali istnienie stosunku pracy?
sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu
Nie. Jeśli umowa zawarta pomiędzy pracownikiem i pracodawcą zawiera w sobie elementy umowy cywilnoprawnej i umowy o pracę - o rodzaju umowy decyduje liczba cech przeważających. Granica pomiędzy cywilnoprawnym a pracowniczym stosunkiem zatrudniania jest często bardzo płynna i od okoliczności konkretnej sprawy zależy to, czy sąd stwierdzi, że strony łączył stosunek pracy.
Radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii oraz w wymienionych niektórych spółkach. Co do zasady zatem nie jest wykluczona praca radcy prawnego w ramach stosunku pracy. W sytuacji opisanej w pytaniu umowa zawarta pomiędzy pracodawcą a pracownikiem nie posiada cech, które w 100 proc. kwalifikowałyby ja jako jedną z umów cywilnoprawnych lub jako umowę o pracę.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że jeśli umowa zawiera cechy (elementy) umowy o pracę oraz umowy cywilnej (np. umowy-zlecenia, umowy o świadczenie usług lub umowy o dzieło), to dla oceny uzgodnionego przez jej strony rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający (wyrok SN z 5 maja 2010 r. I PK 8/10, LEX nr 602668). Zgodnie z art. 22 par. 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z kolei w myśl art. 22 par. 11 k.p. zatrudnienie w warunkach określonych w par. 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
Kluczowe znaczenie dla ustalenia istnienia stosunku pracy ma w tej sytuacji stwierdzenie, iż praca określonego rodzaju jest wykonywana na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem i odpłatnie. Oceny charakteru umowy należy dokonywać nie tylko na podstawie przyjętych przez jej strony postanowień, które mogą mieć na celu stworzenie pozoru innej umowy, lecz także na podstawie faktycznych warunków jej wykonywania.
Radca prawny świadczył pracę w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, jednak warunki takie postawione być mogą także osobom pracującym na podstawie umów cywilnoprawnych. Brak jest danych, które pozwalałyby stwierdzić, że praca ta była wykonywana w warunkach ścisłego podporządkowania pracodawcy, co przeczy pracowniczemu charakterowi zatrudnienia. Również profesjonalny charakter podmiotów (prawnicy), które ustalały warunki umowy, powinien przy istniejących wątpliwościach przesądzać o tym, że strony wiązała taka umowa, jaką zawarły, a nie umowa o pracę.
Art.22 par.1 i par 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Art. 8 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu