Na jakich zasadach działa komisja socjalna

Często w praktyce powoływane są tzw. komisje socjalne. Szczególnie wtedy gdy pracodawca nie chce każdorazowo decydować o przyznawaniu środków z ZFŚS. Komisja jest organem doradczym i nie ma umocowania w przepisach prawnych. W jej skład najczęściej wchodzą osoby upoważnione przez pracodawcę do realizacji w jego imieniu zadań wynikających z ustawy o ZFŚS, a także przedstawiciele wszystkich związków zawodowych.

Gdy w zakładzie pracy działa komisja, przyjmuje się, że to właśnie ona dysponuje środkami funduszu. Do jej zadań należy uchwalanie rocznego planu wydatków funduszu oraz rozpatrywanie poszczególnych wniosków o wypłaty świadczeń ze środków funduszu.

Jeśli komisję powołano w regulaminie ZFŚS uzgodnionym ze związkami, to decyzje komisji socjalnej mogą stanowić podstawę działań pracodawcy. Związki zawodowe mogą bowiem przekazać część swoich uprawnień. Jeżeli jednak związki zawodowe nie zrzekną się na jej rzecz (np. w regulaminie) uprawnień decyzyjnych, to komisja ma jedynie charakter doradczy. Może być traktowana jedynie jako ciało wstępnie kwalifikujące wnioski. Wtedy przyznanie świadczeń wymaga uzgodnienia między upoważnioną osobą ze strony pracodawcy i wskazanym w statucie związku organem tego związku. Decyzje komisji funkcjonującej nieformalnie, poza regulaminami i porozumieniami z załogą, mogą zakwestionować związki, ponieważ to im przysługuje prawo do współdecydowania o funduszu. Pracodawca ma obowiązek uzgadniania przyznania każdego świadczenia z organizacją związkową. Jest on spełniony, jeżeli świadczenia przyznaje komisja socjalna, w skład której wchodzą przedstawiciele związkowców. Uzgodnienia nie należy mylić z konsultacją. Oznacza to, że w odniesieniu do każdego wniosku wymagane jest osiągnięcie wspólnego stanowiska.

Pracodawca jako administrator funduszu odpowiada za prawidłowość wydatkowania jego środków i nie zwalnia się go w ten sposób od ponoszenia odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowe dysponowanie pieniędzmi.

Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn.zm.).