Czy wymagana jest zgoda organizacji związkowej

ekspert z zakresu prawa pracy

W przypadku gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa bądź taka organizacja funkcjonuje, ale nie reprezentuje interesów pracownicy, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie ciąży pracownicy. Tak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z 18 marca 2008 r. (II PZP 2/08, OSNP 2008/15-16/211). Orzeczenie to zostało wydane w związku z wątpliwością sądu okręgowego dotyczącą interpretacji przepisu art. 177 par. 1 k.p. Z treści tego artykułu wynika, że w czasie ciąży stosunek pracy nie może zostać ani wypowiedziany, ani rozwiązany inaczej, jak tylko bez wypowiedzenia z winy pracownicy i po wyrażeniu na to zgody przez organizację związkową. Zdaniem tego sądu zachodzi więc konieczny warunek wyrażenia zgody przez organizację związkową. SN zwrócił jednak uwagę, że przyjęcie takiego rozumowania skutkowałoby tym, że pracownice nienależące do związków zawodowych byłyby w korzystniejszej sytuacji niż te, które do związku zawodowego przystąpiły. Te pierwsze nie mogłyby zostać zwolnione bez wypowiedzenia, podczas gdy w odniesieniu do tych drugich byłoby to możliwe. Nie można bowiem zasadnie twierdzić, że zawsze organizacja związkowa odmawiałaby udzielenia zgody. Intencje ustawodawcy były odwrotne bo z zasady większą ochronę zapewnia się członkom związków zawodowych, zatem ich udział w procesie zwalniania pracowników ma zwiększyć ochronę kobiet w ciąży, a nie tę ochronę zmniejszyć. Zdaniem SN nietrafna jest argumentacja sądu okręgowego, że gdy uzyskanie zgody organizacji związkowej nie jest możliwe, nie jest również dopuszczalne rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w ciąży. Rozumowanie to prowadziłoby bowiem do wniosków sprzecznych z celem stosowania instrumentu ochrony, jakim jest zgoda organizacji związkowej. Przyjęcie takiego założenia, że pracodawca nie ma wówczas możliwości rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 k.p., prowadziłoby do swoistej bezkarności pracownicy w ciąży.

Art. 177 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).