Jak ocenić sytuację materialną pracownika

Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z ZFŚS uzależnione są od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z tego funduszu (art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS). Niewątpliwie jednym z czynników mających wpływ na sytuację życiową i materialną osoby uprawnionej jest wysokość wszystkich uzyskiwanych dochodów. Przy przyznawaniu świadczeń oraz dopłat z ZFŚS sytuacja materialna pracownika lub innej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu powinna być dokładnie zbadana. Przepisy nie określają, w jakiej formie osoba ta ma udokumentować zarobki. Przyjmuje się więc, że można opierać się na oświadczeniu osoby uprawnionej. Szczegółowe zasady i warunki korzystania ze świadczeń ZFŚS powinny być określone w regulaminie obowiązującym w zakładzie pracy. Pracodawca, zgodnie z zasadami przyjętymi w wewnętrznym regulaminie ZFŚS, może wymagać od pracownika oświadczenia o jego sytuacji dochodowej, jak również członków jego rodziny. O sytuacji materialnej pracownika decydują bowiem nie tylko jego zarobki, ale także sytuacja dochodowa osób, które wraz z nim prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Sama wysokość wynagrodzenia nie jest wystarczającą informacją, ponieważ nie odzwierciedla faktycznej sytuacji uprawnionego do korzystania ze środków ZFŚS. Przyjmuje się, że dochody są ustalane na podstawie:

● oświadczenia dotyczącego np. średniej wysokości dochodów przypadających na jednego członka rodziny, liczby członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym lub zaświadczenia z zakładu pracy o wynagrodzeniu małżonka lub innych wspólnie zamieszkujących z pracownikiem członków rodziny,

● tzw. odcinka emerytury lub renty dla emerytów i rencistów,

● PIT-ów za poprzednie lata.

W razie niezłożenia takiego oświadczenia może nastąpić odmowa wypłaty świadczenia z funduszu. Nie ma możliwości ustalenia sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej danej osoby. Domaganie się przez pracodawcę złożenia informacji o sytuacji rodzinno-materialnej pracownika lub innej osoby uprawnionej w celu ustalenia wysokości świadczenia z ZFŚS jest zgodne z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Praktycznie tylko w ten sposób może on ustalić faktyczną sytuację poszczególnych osób, a bez takiego ustalenia nie ma podstaw do różnicowania przyznawania i wysokości świadczeń z ZFŚS.

Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).