Czy w ugodzie dopuszczalne jest zrzeczenie się wszystkich roszczeń

@RY1@i02/2011/042/i02.2011.042.183.009c.001.jpg@RY2@

Piotr Wojciechowski | Kancelaria Gujski Zdebiak

Przepisy nie przewidują powszechnych zakazów zrzekania się praw wcześniej nabytych. Zrzec się możemy przykładowo prawa do spadku, prawa współwłasności czy pierwokupu. Szczególne regulacje prawne w precyzyjny sposób określają sposób dokonywania takiego zrzeczenia, a w szczególności jego formę i zakres.

Prawo pracy jednak, zważywszy na jego funkcję ochronną, skutecznie pozbawia pracowników prawa do zrzekania się uprawnień nabytych w związku z zatrudnieniem. Pracownik nie może zrzec się zatem prawa do wynagrodzenia, prawa do urlopu wypoczynkowego, prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy czy prawa do czasu wolnego od pracy będącego rekompensatą wcześniej przepracowanych nadgodzin. Wszelkie postanowienia zarówno umowne, jak i regulaminowe pracownika i pracodawcy w tym zakresie dotknięte są wadą prawną i w praktyce są prawnie nieskuteczne. Spotykane w praktyce oświadczenia pracownika o przykładowej treści: "zrzekam się należnego mi ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy", "zrzekam się nagrody jubileuszowej" czy "zrzekam się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych", jako nieskuteczne mogą być dochodzone zarówno przed organami administracyjnymi np. inspektorem pracy, jak i przed sądem pracy.

Dość często zdarza się również, że rozstające się strony stosunku pracy, sporządzając pisemne porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę, wspólnie postanawiają, że pracownik zrzeka się wszystkich roszczeń wynikających z łączącego strony stosunku pracy ponad te, które ustaliły w porozumieniu. Zrzeczenie takie jest również prawnie nieskuteczne, co oznacza, że pracownik, który ma zasadne roszczenia wobec swojego byłego pracodawcy, np. z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, z powodzeniem dochodzić ich będzie przed sądem pracy.

not. lg