Kiedy można podpisać umowę cywilnoprawną
Przeprowadzamy restrukturyzację. Podjęliśmy decyzję, aby firma skupiła się na swojej podstawowej działalności. Natomiast działalność poboczna, usługowa wobec głównej, zostanie przekazana wybranym podmiotom, z którymi podpiszemy umowy cywilnoprawne. Z tego powodu kilka osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę otrzymało wypowiedzenia umowy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. Jako przyczynę wypowiedzenia podano restrukturyzację zakładu pracy, rezygnację z określonego działu na rzecz kontraktu z podmiotem zewnętrznym. Księgowa, która otrzymała takie wypowiedzenie, zarzuciła nam obejście przepisów o stosunku pracy oraz dyskryminację na podstawie tzw. ustawy równościowej. Czy ma rację?
ekspert z zakresu prawa pracy
Księgowa nie ma racji. Wprawdzie niedozwolone jest zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, jednakże dotyczy to wyłącznie przypadków, gdy warunki wykonywania pracy nie zmieniły się mimo innej umowy i nadal pozostają typowe dla stosunku pracy (art. 22 par. 12 k.p.).
Elementem, który powinien się w takiej sytuacji zmienić, jest podporządkowanie pracownika przełożonym. Jest to bowiem cecha charakterystyczna dla stosunku pracy. Polega ono na wykonywaniu pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę. W pewnych kategoriach prac firma może zdecydować, czy korzystne dla niej będzie wykonywanie danej pracy w warunkach podporządkowania, a więc na podstawie umowy o pracę czy cywilnoprawnej swobody. Przykładowo dotyczy to usług księgowych, informatycznych, prawniczych, sprzątania itp. Pracodawca może więc dokonać zmiany polegającej na zastąpieniu umowy o pracę przez umowę cywilnoprawną, jeśli jest to uzasadnione rodzajem pracy (wyrok SN z 4 sierpnia 2005 r., II PK 357/04, OSNP 2006/11-12/178). Na nowej podstawie może nawet zatrudnić dotychczasowego pracownika. Wynagrodzenie na podstawie nowej umowy można zmienić odpowiednio do nowych warunków, np. obniżyć ze względu na brak codziennej dyspozycyjności. Każda zmiana musi mieć obiektywne uzasadnienie. Warto dodać, że nowa ustawa z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. nr 254, poz. 1700) dotyczy m.in. warunków zatrudniania na umowach cywilnoprawnych. Inaczej niż przepisy kodeksu pracy ustawa ta dotyczy przeciwdziałania dyskryminacji wyłącznie ze względu na wskazane w art. 1 czynniki.
Art. 22 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. nr 254, poz. 1700).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu