W tym roku odpisy na fundusz socjalny bez zmian

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się: z corocznego odpisu podstawowego, z dobrowolnych odpisów dodatkowych, ze zwiększeń. Wszystkie odpisy obowiązkowe i zwiększenia fakultatywne tworzą u pracodawcy jeden fundusz (art. 5 ust. 8a ustawy o ZFŚS).

Jednak to odpis podstawowy jest głównym źródłem funduszu. Nalicza się go w stosunku do przeciętnej planowanej w danym roku kalendarzowym liczby osób zatrudnionych u pracodawcy.

Liczba zatrudnionych 1 stycznia danego roku nie ma znaczenia dla naliczenia odpisu. Decyduje ona tylko o obowiązku tworzenia ZFŚS w danym roku kalendarzowym. Na początku każdego roku pracodawca ustala planowaną na dany rok przeciętną liczbę zatrudnionych (w warunkach normalnych oraz szczególnych warunkach lub pracach o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych). Jest ona podstawą naliczenia odpisu na ZFŚS.

W końcu roku pracodawca (najpóźniej do 31 grudnia) powinien skorygować ją do faktycznej przeciętnej liczby osób zatrudnionych obejmującej pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy (po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy).

W tym roku pracodawcy będą dokonywać odpisów w takiej samej wysokości jak w 2011 roku. Podstawą do ich obliczenia jest kwota 2917,14 zł (wysokość średniej płacy za drugie półrocze 2010 r.).

Jak wskazuje art. 5 ust. 1 ustawy o ZFŚS, fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Procentowa wysokość odpisu podstawowego wynosi na jednego pracownika:

wzatrudnionego w normalnych warunkach - 37,5 proc. podstawy naliczania,

wwykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz.U. nr 237, poz. 1656 z późn. zm. (50 proc. podstawy naliczania),

wmłodocianego: w pierwszym roku nauki - 5 proc., w drugim roku nauki - 16 proc., w trzecim roku nauki - 7 proc.

Może się tak zdarzyć, że w jednym zakładzie pracy będą dokonywane wszystkie trzy wymienione wyżej odpisy podstawowe, o ile będą w nim zatrudnieni pracownicy z każdej z wymienionych grup. Jednak wyliczenia wysokości odpisu podstawowego na ZFŚS na dany rok powinno się dokonywać osobno dla każdej z nich. Po sumowaniu wszystkich odpisów naliczanych na poszczególne kategorie zatrudnionych otrzymamy odpis podstawowy, który podlega odprowadzeniu na konto ZFŚS.

Warto pamiętać, że pracodawca nienależący do sfery budżetowej i zatrudniający na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty może dowolnie ukształtować wysokość odpisu na fundusz przy zachowaniu obowiązków formalnych i proceduralnych.

Równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń na dany rok kalendarzowy pracodawca przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy ZFŚS w terminie do 30 września danego roku, z tym że do 31 maja pracodawca przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 75 proc. równowartości odpisów podstawowych.

Ustawa o ZFŚS określa graniczne terminy przekazania środków. Nie wyłącza możliwości przekazania całej kwoty, nawet znacznie wcześniej, np. wraz z naliczeniem odpisu.

Zasada przyjmowania średniorocznego zatrudnienia do naliczenia corocznego odpisu na ZFŚS dotyczy wszystkich pracodawców tworzących ten fundusz, wymienionych w art. 3 ustawy o ZFŚS. Wyjątek stanowią publiczne szkoły wyższe oraz pracodawcy zatrudniający nauczycieli objętych Kartą nauczyciela, na których odpis na Fundusz nalicza się według odrębnych zasad.

Ile trzeba przekazać

Na jednego pracownika - 37,5 proc.	1093,93 zł
Na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych - 50 proc.	1458,57 zł
Na jednego młodocianego:
w pierwszym roku nauki - 5 proc.	145,86 zł
w drugim roku nauki - 6 proc.	175,03 zł
w trzecim roku nauki - 7 proc.	204,20 zł
Na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, wysokość odpisu podstawowego może być zwiększona o 6,25 proc. - do 43,75 proc. podstawy wymiaru	1276,25 zł
Pracodawcy sprawujący opiekę socjalną nad emerytami i rencistami, w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy, mogą zwiększyć fundusz o 6,25 proc. na każdego emeryta i rencistę uprawnionego do tej opieki	182,32 zł
Pracodawcy, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 pkt proc. tego odpisu, mogą zwiększyć fundusz na każdą zatrudnioną osobę o 7,5 proc. pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego*	218,79 zł

*Wysokość obowiązująca od 4 kwietnia 2011 roku

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 - 6, art. 12 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).