Czy możliwe jest zawieszenie prawa do nagrody

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Tak. Obowiązywanie niektórych zakładowych przepisów prawa pracy, w tym układów zbiorowych, może być zawieszone. W opisanym przypadku zawieszenie układu zbiorowego skutkowało tym, że pracownik nie nabył prawa do nagrody jubileuszowej. Podobny stan faktyczny był kanwą rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego zawartego w uchwale z 9 kwietnia 2008 r. (II PZP 6/08, OSNP 2008/21-22/308). SN w orzeczeniu tym potwierdził prawo pracodawcy do odmowy wypłaty nagrody jubileuszowej, stwierdzając, że nie nabywa prawa do nagrody jubileuszowej pracownik, który przewidziane w zakładowym układzie zbiorowym pracy warunki do tego świadczenia spełnił w okresie zawieszenia układu, chyba że co innego wynika z postanowień układu lub porozumienia o zawieszeniu jego stosowania. Zgoda na zawieszenie układu zbiorowego wyrażona oddzielnie przez każdego z pracowników nie jest wymagana nawet w odniesieniu do tych pracowników, którzy mają stracić określone świadczenia. Jest tak, ponieważ pracownicy nie są stroną układu zbiorowego. Porozumienie dotyczące zawieszenia zakładowego układu zbiorowego zawierają strony tego układu. Jeżeli u danego pracodawcy obowiązuje jedynie układ ponadzakładowy, porozumienie o zawieszeniu stosowania tego układu lub niektórych jego postanowień mogą zawrzeć strony uprawnione do zawarcia układu zakładowego.

Podstawą do zawarcia porozumienia jest wyłącznie zła sytuacja finansowa pracodawcy, dlatego w sytuacji opisanej w pytaniu warunek ten został spełniony. Porozumienie zawiera się, aby chronić miejsca pracy, gdy zła sytuacja finansowa pracodawcy grozi zwolnieniami części pracowników lub całkowitą likwidacją działalności pracodawcy. Odbywa się to jednak kosztem uprawnień wszystkich bądź tylko niektórych pracowników, którzy nabyliby prawo do świadczeń w okresie zawieszenia tych przepisów. Ocena, czy sytuacja finansowa pracodawcy była faktycznie zła, nie podlega jednak kontroli sądu (wyrok SN z 6 grudnia 2005 r. III PK 91/05, OSNAPiUS 2006/21-22/316).

Zawieszenie stosowania układu prowadzi do tego, że na pewien czas zostaje uchylone stosowanie zawartych w nim przepisów określających niektóre prawa lub obowiązki stron stosunku pracy bądź prawa te zostaną w określonym przez strony stopniu ograniczone. Strony układu zbiorowego mogły więc wyłączyć uprawnienie do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej na okres przewidziany w porozumieniu zawartym na czas nie dłuższy niż 3 lata.

Podstawa prawna

Art. 241²⁷ par. 1 i 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).