Czy regulaminem można zwolnić się z obowiązku

radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy

Nie. Ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych jest obowiązkiem pracodawcy, który został ustanowiony jako podstawowa zasada prawa pracy w art. 17 k.p. oraz wymieniony wśród podstawowych obowiązków pracodawcy w art. 94 pkt 6 k.p.

Pracodawca nie ma wprawdzie obowiązku stwarzania warunków do uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych przez pracownika, jednak, jak wskazał SN w uzasadnieniu do uchwały z 10 marca 2005 r. (II PZP 2/05, OSNP 2005/16/240) do pracodawcy należy ułatwianie podnoszenia kwalifikacji, przez co należy rozumieć nieodmawianie bez uzasadnionych przyczyn zgody na korzystanie z wybranej przez pracownika formy kształcenia oraz tworzenie pozytywnej atmosfery wobec uczących się pracowników.

W doktrynie przeważa pogląd, że zaniechanie przez pracodawcę podjęcia działań ułatwiających pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych lub podjęcie przez pracodawcę działań, które utrudniają pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika. W ocenie niektórych ekspertów takie zachowanie pracodawcy może nawet stanowić podstawę rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 par. 1¹ k.p., który przewiduje taki tryb rozwiązania umowy o pracę w razie ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Dlatego też należy uznać, że wprowadzenie przez pracodawcę do regulaminu pracy zapisu uniemożliwiającego pracownikom uzyskanie świadczeń związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, stanowić będzie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracowników i jako działanie, które uniemożliwia pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest prawnie niedopuszczalne.

Podstawa prawna

Art. 17, art. 94 pkt 6, art. 103¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).