Czy zmniejszenie wymiaru zwolnienia od pracy związkowca wymaga wypowiedzenia

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Nie. Wypowiedzenie zmieniające nie jest w takim przypadku wymagane, ponieważ prawo związkowca do zwolnienia od obowiązku świadczenia pracy nie jest objęte treścią łączącego go z pracodawcą stosunku pracy. Jest to uprawnienie wynikające z pełnienia przez pracownika funkcji związkowych. Prawo do zwolnienia od pracy na czas sprawowania mandatu przysługuje pracownikowi, który został wybrany do zarządu zakładowej organizacji związkowej na okres kadencji. Udzielenie zwolnienia następuje na podstawie wniosku składanego przez zakładową organizację związkową.

Liczba pracowników uprawnionych do zwolnienia zależy od liczby członków związku zatrudnionych w zakładzie pracy. Jeśli liczba ta jest mniejsza od 150, zwolnienie przysługuje częściowo jednemu pracownikowi w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków zatrudnionych w firmie.

Zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy w pełnym wymiarze przysługuje natomiast:

● jednemu pracownikowi, gdy związek liczy od 150 do 500 członków, a następnie

● dwóm pracownikom, gdy liczy on od 501 do 1000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy,

● trzem, gdy zrzesza od 1001 do 2000 takich członków i kolejnemu pracownikowi za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, gdy zakładowa organizacja związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy.

W toku wykonywania mandatu okoliczności uprawniające do zwolnienia zmieniają się. Dotyczy to przede wszystkim liczby pracowników zrzeszonych w związku. Zarząd zakładowej organizacji związkowej zobowiązany jest do poinformowania pracodawcy o zmianie lub ustaniu okoliczności uprawniających pracownika do korzystania ze zwolnienia od pracy, bądź dających podstawy do ograniczenia jego wymiaru. Obowiązkiem pracownika jest natomiast przystąpienie do pracy. Pracodawca nie musi wypowiadać dotychczasowego wymiaru zwolnienia pracownikowi. Powinien jednak poinformować go o ograniczeniu zwolnienia bądź wydać mu (najlepiej na piśmie) polecenie przystąpienia do pracy, jeśli wcześniej pracownik korzystał ze zwolnienia w pełnym wymiarze. Sąd Najwyższy przyjmuje, że pracownik ma obowiązek przystąpienia do pracy w odpowiednim wymiarze także wtedy, gdy zarząd zakładowej organizacji związkowej nie poinformował pracodawcy o zmianie okoliczności uzasadniających udzielenie zwolnienia od pracy (uchwała SN z 20 stycznia 1999 r., III ZP 25/98, OSNP 1999/17/541).

Podstawa prawna

Art. 31 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Par. 5 rozporządzenia RM z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych i zwolnień od pracy przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz.U. nr 71, poz. 336).