Odbiór dni za nadliczbówki w dogodnym czasie

W godzinach nadliczbowych pracownik służby cywilnej pracuje wyjątkowo na polecenie przełożonego, gdy wymagają tego potrzeby urzędu, w tym w nocy, niedziele i święta. Za wskazaną pracę szeregowemu pracownikowi służby cywilnej przysługuje czas wolny w takim samym wymiarze. Urzędnikowi służby cywilnej należy się czas wolny w identycznym wymiarze tylko za nadgodziny wyrobione w porze nocnej. Ponadto urzędnikowi służby cywilnej za pracę w niedzielę trzeba udzielić dnia wolnego w najbliższym tygodniu, a za pracę w święto - dzień wolny (bez sprecyzowania, kiedy to ma nastąpić). Na wniosek członka korpusu służby cywilnej wymieniony czas wolny i dzień wolny wolno mu przyznać bezpośrednio przed urlopem albo po urlopie wypoczynkowym (art. 97 ust. 9 ustawy o służbie cywilnej).

Powstał problem, czy do odbioru czasu wolnego albo dnia wolnego w trybie wnioskowym musi dojść w tym samy okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiły nadliczbówki czy też praca w niedzielę/święto. Taka idea wynika z przepisów o czasie pracy w ustawie z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.), wedle którego wszystkie parametry czasu pracy należy bilansować w bieżącym okresie rozliczeniowym. Ustawa o służbie cywilnej nigdzie nie narzuca ram czasowym rekompensaty pracy ponadwymiarowej członków korpusu służby cywilnej.

Według Głównego Inspektoratu Pracy ustawa o służbie cywilnej ma charakter kompleksowy i wyczerpujący. To na wniosek członka korpusu służby cywilnej czasu wolnego za nadgodziny albo dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto udziela się bezpośrednio przed urlopem albo po urlopie wypoczynkowym, nawet jeśli przypada w innym okresie rozliczeniowym. Decydują tu wniosek zainteresowanego oraz data rozpoczęcia lub zakończenia urlopu wypoczynkowego.

Skoro mowa jest o wniosku, w takim przypadku o terminie realizacji uprawnienia do czasu (dnia) wolnego decyduje wyłącznie członek korpusu służby cywilnej, przy czym dyrektor generalny urzędu może ten wniosek uwzględnić lub nie - w zależności od potrzeb urzędu (w przepisie mowa jest, że czas/dzień wolny może być udzielony - a więc nie ma obowiązku uwzględniania wniosku). Dopuszczalna jest w tym wypadku - w razie odrzucenia wniosku przez dyrektora i zaproponowania w zamian innego terminu odbioru czasu wolnego - zmiana terminu, przy czym zgodę na taką zmianę powinien wyrazić zainteresowany pracownik (urzędnik).

Gdy członek korpusu służby cywilnej nie złożył takiego wniosku, o terminie udzielenia wolnego rozstrzyga sam pracodawca, ale musi wówczas respektować zasadę, że powinien to uczynić w tym samym okresie rozliczeniowym.

STANOWISKO KOMISJI PRAWNEJ GŁÓWNEGO INSPEKTORA PRACY Z 14 STYCZNIA 2010 R.

W jakim czasie należy udzielić czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych, na podstawie art. 97 ust. 9 ustawy o pracownikach służby cywilnej

Wymieniony w art. 97 ust. 9 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach służby cywilnej (Dz. U. Nr 227 poz. 1505, z późn. zm.) wniosek członka korpusu służby cywilnej o udzielenie czasu wolnego dotyczy jedynie momentu udzielenia czasu wolnego w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. W przypadku złożenia przez pracownika wniosku pracodawca może udzielić czasu wolnego zgodnie z wnioskiem, nawet po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Bez wniosku pracownika o terminie udzielenia czasu wolnego decyduje pracodawca, lecz powinien go udzielić w okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiła praca w godzinach nadliczbowych.

Zgodnie z art. 97 ust. 9 ustawy o pracownikach służby cywilnej na wniosek członka korpusu służby cywilnej czas wolny, o którym mowa w ust. 6 i 7, oraz dzień wolny, o którym mowa w ust. 8 tej ustawy, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.

Czas pracy członków korpusu służby cywilnej, zasady pracy w godzinach nadliczbowych i jej rekompensowanie określają przepisy ustawy o pracownikach służby cywilnej. Zawarte w wymienionej ustawie uregulowanie art. 97 to regulacja autonomiczna i szczególna w stosunku do przepisów Kodeksu pracy.

W związku z powyższym wymieniony w przepisie art. 97 ust. 9 ustawy o pracownikach służby cywilnej wniosek członka korpusu służby cywilnej o udzielenia czasu wolnego dotyczy jedynie sytuacji o udzielenie czasu wolnego w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku przez pracownika pracodawca może udzielić czasu wolnego zgodnie z wnioskiem, nawet po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

W razie braku wniosku pracownika o udzieleniu czasu wolnego decyduje pracodawca, przy czym zgodnie z ogólną zasadą rozliczania czasu pracy w okresie rozliczeniowym czas ten powinien być udzielony w okresie rozliczeniowym, w którym powstała konieczność pracy w godzinach nadliczbowych.

@RY1@i02/2013/182/i02.2013.182.21700040a.802.jpg@RY2@

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Podstawa prawna

Art. 97 ust. 9 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505).