Złożony wniosek zabezpiecza rodziców przed redukcjami etatów w firmie

Opieka nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego może trwać przez 3 lata i maksymalnie do czasu ukończenia przez dziecko 5. roku życia. Przed wprowadzeniem urlopu rodzicielskiego można go było wykorzystać do ukończenia przez pociechę 4 lat. Obecnie jest to 5 lat.

Stan likwidacji

Kodeks pracy chroni rodzica przed rozwiązaniem lub wypowiedzeniem umowy na urlopie wychowawczym na takich samym zasadach, jak to ma miejsce w okresie korzystania z innych urlopów przeznaczonych dla matek i ojców na opiekę nad potomstwem. Oznacza to więc, że pracodawca ma prawo zwolnić pracownika tylko dyscyplinarnie, gdy istnieją ku temu uzasadnione powody, a także wówczas, gdy ogłasza upadłość lub przechodzi w stan likwidacji.

Również w przypadku tego urlopu po jego zakończeniu firma ma obowiązek dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, powinna znaleźć dla niego równorzędne miejsce pracy albo na inne, odpowiadające jego kwalifikacjom i poprzedniemu wynagrodzeniu.

Ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy działa od momentu złożenia wniosku o wyżej wymieniony urlop. Jeżeli jednak pracodawca ubiegnie pracownika i wręczy mu wypowiedzenie stosunku pracy, zanim ten zdecyduje się skorzystać z dni wolnych na opiekę, czynność taka będzie ważna i rozwiązanie umowy nastąpi po zakończeniu okresu wypowiedzenia.

Zmniejszony etat

Po wykorzystaniu wychowawczego kończy się także specyficzna ochrona przed zwolnieniem. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pracownica zrezygnuje z części przysługującego jej urlopu i powróci do pracy na zmniejszonym etacie. Wówczas osłona trwa nadal.

Aby skorzystać z tego uprawnienia, matka powracająca do pracy musi na 2 tygodnie przed rozpoczęciem pracy złożyć do pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jej wymiaru czasu pracy. Jeżeli podanie zostanie przekazane bez zachowania tego terminu, pracodawca zmniejszy wymiar czasu pracy dopiero po upływie dwóch tygodni od chwili otrzymania pisma. Obniżenie wymiaru czasu pracy nie może być większe niż do połowy etatu.

Należy pamiętać, że ochrona w przypadku zmniejszenia etatu przysługuje tylko zastępczo za urlop wychowawczy. Przepisy zabraniają rozwiązywania stosunku pracy z pracownicą tylko do końca okresu, w którym mogłaby korzystać z takiego uprawnienia, i jednocześnie maksymalnie przez 12 miesięcy. W związku z tym, aby w pełni wykorzystać ochronę w trakcie pracy w zmniejszonym wymiarze, rodzic powinien złożyć pracodawcy wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy na 2 tygodnie przed upływem 2 lat korzystania z wychowawczego.

Ochrona w trakcie pracy w niepełnym wymiarze podlega jednak takim samym ograniczeniom, jak ma to miejsce w czasie korzystania z urlopu wychowawczego. Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem pracującym w zmniejszonym wymiarze czasowym będzie więc mogło nastąpić w przypadku upadłości lub likwidacji firmy zatrudniającej pracownika, a także gdy jego zachowanie będzie uzasadniać rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy.

Wzór pisma

Warszawa, dnia ... 2013 r.

Do X Sp. z o.o.

w Warszawie

Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy w okresie posiadania prawa do urlopu wychowawczego

Na podstawie art. 186⁷ k.p. składam wniosek o obniżenie obowiązującego mnie wymiaru czasu pracy z 40 do 30 godzin tygodniowo przez okres od ........................... do ..................................

W powyższym okresie przysługuje mi uprawnienie do korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad moim dzieckiem ... (imię i nazwisko), urodzonym ... (data urodzenia).

Z poważaniem,

Anna Kowalska

Załącznik:

Oświadczenie ojca dziecka o niekorzystaniu z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku.

OPINIA EKSPERTA

Zwolniony pracownik ma prawo odwołać się do sądu pracy

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.0500015ak.802.jpg@RY2@

Agnieszka Śniegowska, radca prawny z kancelarii Gach, Hulist, Mizińska, Wawer w Krakowie

Pracownica w pewnych okresach podlega szczególnej ochronie przed zwolnieniem. Zalicza się do nich przede wszystkim czas ciąży, urlopu macierzyńskiego (w tym również dodatkowego), rodzicielskiego oraz wychowawczego. W tych okresach firma nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Wyjątkiem jest rozwiązanie kontraktu bez wypowiedzenia z winy pracownicy (tzw. zwolnienie dyscyplinarne) lub za wypowiedzeniem, w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W praktyce zakaz nie oznacza jednak, że dokonane w okresie ochronnym wymówienie (lub rozwiązanie) stosunku pracy nie będzie skuteczne. Mimo że jest to naruszenie przepisów, to jednak powoduje, że umowa o pracę zostaje wypowiedziana (lub rozwiązana).

Sposobem obrony zatrudnionej i zakwestionowania w ten sposób działania firmy jest odwołanie się do sądu pracy. Służy temu powództwo, w zależności od okoliczności, o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu, o przywrócenie do pracy (i zasądzenie wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy) albo o odszkodowanie. Sam pracodawca naraża się dodatkowo na odpowiedzialność z tytułu wykroczenia przeciwko prawom pracownika (podlega on karze grzywny).

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl