Dłuższy urlop także dla przysposabiających

Osoba, która sprawuje opiekę nad dzieckiem i wystąpi do sądu o jego przysposobienie, może skorzystać m.in. z dłuższego, dodatkowego urlopu na warunkach macierzyńskiego. Przysługuje jej też 26-tygodniowy dodatkowy czas na opiekę nad podopiecznym. W praktyce oznacza to, że ma w tym zakresie takie same uprawnienia jak rodzice biologiczni.

Pracownik może złożyć pisemny wniosek o udzielenie mu dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (bezpośrednio po jego zwykłej części). Wniosek taki należy złożyć nie później niż 14 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia lub po przyjęciu podopiecznego na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić takie pismo zatrudnionego.

Dzięki zmianom osoby przysposabiające szybciej, niż przewidywały to dotychczasowe przepisy, mogą skorzystać z dłuższego dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (w zależności od liczby przyjmowanych dzieci o 2 lub 4 tyg., oraz o 1 tydz. w przypadku przyjęcia dziecka w wieku do 7. roku życia lub do 10. roku życia, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego).

Co ważne, w przypadku skorzystania z urlopu rodzicielskiego opiekunów takich obowiązują wszystkie zasady dotyczące rodziców biologicznych. Taki czas wolny na opiekę nad dzieckiem jest zatem udzielany jednorazowo albo nie więcej niż w trzech częściach, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej. Mogą z niego jednocześnie korzystać oboje opiekunowie. W takim przypadku łączny wymiar rodzicielskiego nie może przekraczać 26 tygodni.

Tego urlopu udziela się na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z niego. Pracodawca jest obowiązany go uwzględnić.

Wymiary urlopów w razie przyjęcia dziecka na wychowanie

Opiekun, który spełnił wspomniane wyżej warunki (wystąpił do sądu), ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

w20 tygodni w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

w31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,

w33 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,

w35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,

w37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci

- nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

2. Opiekun ma prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

wdo 6 tygodni - w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

wdo 8 tygodni - w przypadkach przyjęcia co najmniej dwojga dzieci,

w3 tygodni - w przypadku przyjęcia dziecka w wieku do 7 roku życia, a w przypadku podopiecznego, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10. roku życia

3. Opiekun ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze 26 tygodni

DGP RADZI

Wolne nie zależy od decyzji sądu

Małżeństwo przyjęło na wychowanie dziewczynkę, zgodnie z wolą zmarłych rodziców. Sprawa o przysposobienie była w toku. Jedno z opiekunów wystąpiło o udzielenie mu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Pracodawca w odpowiedzi na złożony w tej sprawie wniosek poinformował o konieczności dołączenia postanowienia sądu o powierzeniu pieczy nad małoletnią i zaznaczył, że do czasu uzupełnienia tego braku sprawa nie zostanie pozytywnie załatwiona. Czy ma do tego prawo?

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000100w.805.jpg@RY2@

Art. 183 par. 1 k.p. nie uzależnia prawa do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego od uzyskania przez pracownika postanowienia o powierzeniu pieczy nad dzieckiem. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 4 czerwca 2012 r. (sygn. akt I PK 4/12). Zgodnie z tym przepisem prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego ma m.in. pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia. Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie "przyjęcia dziecka na wychowanie" oznacza faktyczne sprawowanie opieki nad małoletnim, niezależnie od formalnego statusu jego opiekuna. Chodzi także m.in. o podejmowanie w imieniu dziecka istotnych decyzji związanych z jego egzystencją i edukacją, a zatem w istocie przejęcie odpowiedzialności za proces wychowawczy.

Opiekunowie podzielą urlop

Dwoje pracowników wystąpiło o przysposobienie dziecka. Oboje chcieliby skorzystać z wolnego na warunkach urlopu macierzyńskiego. Czy mogą podzielić przysługujące im uprawnienie?

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000100w.806.jpg@RY2@

Jeżeli pracownicy przysposabiają dziecko wspólnie (razem przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka) - mogą się podzielić prawem do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w dowolnej konfiguracji. Ważne, by jedno z nich wykorzystało co najmniej 14 tygodni tego urlopu. Natomiast w sytuacji gdy pracownik przysposabia biologiczne dziecko swojej małżonki i samodzielnie składa wniosek o jego przysposobienie - tylko on może wykorzystać urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego. Co ważne prawo przysposabiającego podopiecznego do wspomnianego czasu na opiekę jest niezależne do tego, czy biologiczny rodzic dziecka korzystał z urlopu macierzyńskiego na nie, czy też nie.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl