Tata też rodzicem na pełen domowy etat

Podstawowym uprawnieniem dla mężczyzny związanym z pojawieniem się potomka w rodzinie jest urlop ojcowski. Jest to świadczenie przypisane wyłącznie małżonkowi (partnerowi), które nie może być przekazane matce dziecka czy innemu członkowi rodziny. Należy też pamiętać, że takie uprawnienie nie należy się jedynie z tytułu posiadania dziecka. By z niego skorzystać, ojciec musi brać udział w jego wychowaniu.

Wniosek niezbędny

Zgodnie z przepisami pracownik ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze dwóch tygodni do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. O terminie wykorzystania wolnego decyduje sam zainteresowany. Pracodawca nie może utrudniać (blokować) prawa ojca do urlopu w terminie dla niego dogodnym. Oczywiście dla zachowania dobrych relacji z pracodawcą pracownik może, a nawet powinien uwzględnić potrzeby firmy w planach rodzicielskich. Nie zmienia to jednak faktu, że ostateczna decyzja o rozpoczęciu urlopu ojcowskiego należy do podwładnego.

Interesy pracodawcy chroni wymóg nałożony na pracownika, a mianowicie obowiązek złożenia wniosku o urlop ojcowski. Musi to zrobić w terminie nie krótszym niż 7 dni przed planowanym rozpoczęciem wolnego.

Do wniosku należy dołączyć skrócony akt urodzenia syna lub córki i oświadczenie, że urlop ojcowski na to dziecko nie był wcześniej wykorzystany, np. w trakcie pracy w innej firmie.

Na wolne składają się występujące bezpośrednio po sobie dni kalendarzowe, wraz z ustawowo wolnymi od pracy.

Urlop ten pracownik musi wykorzystać w jednym kawałku i nie może go dzielić, np. na dni, ani wykorzystać po tygodniu w pewnych odstępach czasu.

Za okres urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński. Prawo do niego jest zachowane nawet wtedy, jeśli ubezpieczenie chorobowe ustanie w trakcie pobierania świadczenia.

Pula matki

Oczywiście ojciec dziecka może w zależności od potrzeb rodziny przejąć od matki większą część urlopów. Wynika to z tego, że kobieta ma obowiązek wykorzystania jedynie 14 z 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego. Po tym okresie matka może wrócić do pracy pod warunkiem, że pozostałe dni opieki z jej puli przejmie ojciec. Pracownica skracająca pobyt z dzieckiem musi swojemu pracodawcy przedstawić zaświadczenia z firmy zatrudniającej ojca potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu przez matkę.

13 tygodni

Nie ma przeszkód, by pracownik ojciec wykorzystał całą pulę dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Podobnie rzecz ma się z rodzicielskim. W tym przypadku także ojciec dziecka może skorzystać z 26 tygodni tego urlopu. Nie wymaga to żadnych dodatkowych formalności. Wystarczy, że złoży w odpowiednim czasie wniosek w sprawie udzielenia tego świadczenia.

Przepisy o urlopie rodzicielskim pozwalają rodzicom swobodnie decydować, kto będzie opiekował się dzieckiem. Nie ma przeszkód, by obydwoje rodzice jednocześnie przebywali na takim urlopie, każde z nich w takiej sytuacji będzie mogło skorzystać z 13 tygodni płatnej opieki.

Ważne

Urlop ojcowski przysługuje niezależnie od macierzyńskiego przysługującego matce dziecka oraz korzystania przez pracownika ojca z urlopu ojcowskiego lub dodatkowego urlopu macierzyńskiego

DGP RADZI

Podział zadań na czas leczenia

Czy ojciec może przejąć część macierzyńskiego w sytuacji, gdy matka jego dziecka przebywa w szpitalu i nie może zapewnić opieki potomkowi?

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000060k.808.jpg@RY2@

Jeśli pracownica mama dziecka w trakcie korzystania z podstawowego urlopu macierzyńskiego wymagał opieki szpitalnej, pracownikowi - tacie przysługuje prawo do części tego urlopu na czas, kiedy jego partnerka (żona), ze względu na swój stan zdrowia, nie może sprawować osobistej opieki nad potomkiem. Należy jednak pamiętać, że ojciec nie może w dowolnym czasie przejąć urlopu macierzyńskiego. Jest to możliwe dopiero po upływie 8 tygodni od jego rozpoczęcia. W takiej sytuacji w przypadku urodzenia jednego dziecka jego tata mógłby skorzystać z urlopu maksymalnie przez 12 tygodni. Ojciec w celu zapewnienia opieki dziecku w trakcie pierwszych 8 tygodni urlopu macierzyńskiego chorującej mamy może wykorzystać dwa tygodnie urlopu ojcowskiego oraz wypoczynkowego.

Wolne rodziców w jednym czasie

Niedawno na świat przyszła nasza córeczka. Żona jest bardzo zmęczona opieką. Czy w takiej sytuacji mogę, jako tata, bezpośrednio po narodzinach skorzystać z urlopu ojcowskiego, czyli w tym samym czasie, kiedy żona przebywa na urlopie macierzyńskim?

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000060k.809.jpg@RY2@

Urlop ojcowski może być wykorzystany w okresie od dnia narodzin dziecka do ukończenia przez nie pierwszego roku życia. Jest to możliwe również w czasie, gdy mama dziecka korzysta z podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a także z nowego urlopu rodzicielskiego.

Brak zatrudnienia a uprawnienia

Moja partnerka niestety straciła pracę. W międzyczasie na świat przyszedł nasz syn. Czy przysługuje mi urlop ojcowski, rodzicielski, w przypadku gdy mama dziecka nie jest nigdzie zatrudniona?

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000060k.810.jpg@RY2@

Urlop ojcowski jest uprawnieniem przysługującym wyłącznie zatrudnionemu ojcu dziecka. Wystarczy, że mężczyzna ma status pracownika. Do wolnego na opiekę ma również prawo, gdy matka dziecka nie pracuje. Niestety w pewnych sytuacjach mogą jednak pojawić się problemy z wykorzystaniem urlopu rodzicielskiego. Ojciec nie będzie mógł z niego skorzystać, jeżeli bezpośrednio przed planowanym terminem jego rozpoczęcia rodzice wykorzystali urlop macierzyński i dodatkowy urlop macierzyński. Urlop rodzicielski stanowi bowiem kontynuację tych urlopów.

Tomasz Zalewski

tomasz.zalewski@infor.pl