Poradnia kadrowa

● Czy jest możliwe przeniesienie na inny podmiot prawa do ulg we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

● Czy konsorcjum zakładów pracy chronionej może wystawiać informację o kwocie obniżenia wpłat na PFRON

● Na jakiej wersji druku należy wysłać do 20 czerwca informację o zatrudnieniu niepełnosprawnych - INF-1

● Jesteśmy zakładem pracy chronionej i wysyłamy co miesiąc do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) deklarację wpłat - DEK-IIa. Czy w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia wykonawczego z nowym wzorem druku DEK-IIa, czy za maj - do 20 czerwca - mamy przesłać do PFRON deklarację miesięczną na nowym, czy starym wzorze?

Pracodawca obowiązany do przesyłania miesięcznych deklaracji DEK-IIa, wysyłając deklarację za maj 2013 r. do 20 czerwca zrobi to jeszcze na wersji druku, którą wysyłał na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 18 lutego 2011 r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych Zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten fundusz. Podobnie postąpi w kolejnych miesiącach, do sierpnia 2013 r. włącznie. Natomiast za okres od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. pracodawca będzie musiał do 20 października 2013 r. dokonać korekt złożonych deklaracji, stosując już nowe druki, np. DEK-IIa, na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych Zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten fundusz.

Wszelkie wpłaty pracodawców do PFRON również podlegają dodatkowym obowiązkom sprawozdawczym. W tym zakresie od 24 stycznia 2013 r. obowiązuje przedsiębiorców nowe rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. Zastąpiło ono rozporządzenie z 18 lutego 2011 r. Wskazane rozporządzenie określa zmienione wzory miesięcznych deklaracji składanych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na PFRON (m.in. DEK-I-0, DEK-IIa, DEK-R). Zostało ono znowelizowane na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 26 kwietnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten fundusz. Zgodnie z jego par. 1 pracodawca dokonujący w 2013 r. wpłat na fundusz z określonych przepisami ustawy o rehabilitacji tytułów powinien pamiętać, iż zgodnie z par. 2 rozporządzenia z 20 grudnia 2012 r. deklaracje składa się za miesiące do sierpnia 2013 r. według wzorów formularzy określonych w rozporządzeniu z 18 lutego 2011 r. Deklaracje korygujące te dokumenty składa się za miesiące od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. w terminie do 20 października 2013 r. według wzorów formularzy określonych w rozporządzeniu z 20 grudnia 2012 r. Na bieżąco za okresy sprawozdawcze począwszy od września 2013 r. pracodawcy zobowiązani są składać deklaracje według nowych wzorów.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 26 kwietnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten Fundusz (Dz.U. poz. 533).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 18 lutego 2011 r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten fundusz (Dz.U. nr 44, poz. 231).

Par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych Zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten fundusz (Dz.U. z 2013 r. poz. 32 z późn. zm.).

● Jako przedsiębiorca zobowiązany do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z tytułu niezatrudnienia osób niepełnosprawnych dokonujemy zakupu usług sprzątania od pracodawcy legitymującego się prawem do wystawiania ulg we wpłatach na fundusz. Następnie część poniesionych kosztów sprzątania refakturujemy na podwykonawców. Czy w takim przypadku możemy w całości skorzystać z obniżenia wpłaty na PFRON w wysokości określonej w informacji otrzymanej od uprawnionego kontrahenta?

W razie odsprzedaży, refakturowania czy przeniesienia części kosztów na inne podmioty nie jest możliwe w ramach obrotu gospodarczego przeniesienie części lub całości praw na podmioty niebędące stroną umowy kooperacyjnej w zakresie określonym w art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Całość prawa do obniżenia przysługuje nabywcy.

Podstawowym obowiązkiem wynikającym z ustawy o rehabilitacji jest obowiązek dotyczący zatrudniania osób niepełnosprawnych. Pracodawcy, którzy nie osiągają odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych, obowiązani są co miesiąc dokonywać obowiązkowych wpłat na PFRON.

Zgodnie z art. 21 ustawy o rehabilitacji podmiotami zobowiązanymi do wpłat są m.in. pracodawca, który zatrudnia co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi poniżej 6 proc.

Na wskazane pytanie odpowiedzi udzieliło Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w swojej interpretacji z 18 listopada 2009 r. (BON-I-52312-123-1-LK/2009).

Stwierdzono w niej, iż w świetle art. 22 ustawy o rehabilitacji nabywcą uprawnienia do obniżenia wpłat na PFRON jest nabywca produkcji lub usługi (z wyłączeniem handlu) uprawnionego sprzedającego, o którym mowa w art. 22 ust. 1.

Nie jest możliwe refakturowanie, dzielenie lub przenoszenie prawa do ulg. Wynika to z tego, iż przepisy art. 22 nie przewidują takiej sytuacji, a przepisy dotyczące ulg w daninach publicznych nie mogą być interpretowane z użyciem wykładni rozszerzającej.

W stanowisku BON wskazano także, iż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o rehabilitacji warunkiem skorzystania z ulgi jest terminowa zapłata za przedmiot kooperacji i otrzymanie od uprawnionego sprzedającego informacji o wysokości obniżenia wpłat. Podmiotem, który jednocześnie terminowo uiszcza wspomnianą należność oraz otrzymuje informację, jest nabywca.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 i 22 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

● Jestem przedsiębiorcą i wraz z innym pracodawcą utworzyliśmy konsorcjum, w ramach którego prowadzimy sprzedaż usługi sprzątania na terenie jednego z województw. Jako konsorcjum spełniamy tym samym warunek zatrudnienia odpowiedniego wskaźnika osób z niepełnosprawnością, który uprawnia nas do wystawiania ulg we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Czy jako konsorcjum (a nie indywidualni przedsiębiorcy) możemy faktycznie wystawiać przedmiotowe ulgi?

Konsorcjum nie może wystawiać informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON z tytułu zakupu w tym konsorcjum usługi lub produkcji.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej obowiązkowe wpłaty na PFRON ulegają obniżeniu z tytułu zakupu usługi (z wyłączeniem handlu) lub produkcji pracodawcy (tzw. sprzedający) zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych będących:

1) osobami niepełnosprawnymi zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności lub

2) osobami niewidomymi, psychicznie chorymi lub upośledzonymi umysłowo, lub osobami z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi, lub epilepsją - zaliczonymi do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

- w wysokości co najmniej 30 proc.

Podwyższenie pułapu zatrudniania osób niepełnosprawnych z 10 proc. do 30 proc., jak również enumeratywne wyliczenie schorzeń osób niepełnosprawnych, których zatrudnienie umożliwia udzielanie informacji o obniżeniach wpłat, przyczyniło się do utraty przez część pracodawców przymiotu "sprzedającego". Dlatego też niektórzy pracodawcy zaczęli praktykować przyłączanie się do firm prowadzących działalność polegającą na ochronie mienia i usługach porządkowych, posiadających status zakładu pracy chronionej (tworzenie konsorcjum), by w ten sposób móc nadal udzielać informacji o obniżeniu wpłat na PFRON.

Jak wskazuje w swoich wyjaśnieniach PFRON na stronie www.pfron.org.pl, przepisy prawa nie definiują pojęcia "konsorcjum". Zgodnie z definicją znajdującą się w słowniku PWN - "konsorcjum to związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia". Oznacza to, że konsorcjum nie stanowi odrębnego bytu prawnego, który we własnym imieniu zatrudniałby pracowników, co jest obligatoryjne do uzyskania przymiotu pracodawcy. Artykuł 22 ustawy o rehabilitacji mówi wprost o pracodawcach, u których zakup produkcji lub usługi daje przedmiotowe uprawnienia.

Należy więc podkreślić, że konsorcjum zakładów pracy chronionej (a także podmiotów niemających statusu, ale spełniających warunek z art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji) nie jest odrębnym pracodawcą spełniającym warunki określone w tym przepisie i nie może wystawiać informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON z tytułu zakupu w tym konsorcjum usługi lub produkcji.

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

● Jako pracodawca z tzw. otwartego rynku pracy wysyłamy co miesiąc do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) informację o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych - INF-1. Czy w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia wykonawczego z nowym wzorem druku INF-1 za maj - do 20 czerwca mamy przesłać do PFRON informację miesięczną na nowym, czy starym formularzu?

Przedsiębiorca obowiązany do przesyłania miesięcznych informacji o zatrudnieniu niepełnosprawnych (INF-1), wysyłając informację za maj 2013 r. do 20 czerwca 2013 r. zrobi to jeszcze na wersji druku, którą wysyłał dotychczas na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 10 marca 2011 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych. Podobnie postąpi w kolejnych miesiącach, do sierpnia 2013 r. włącznie. Natomiast za okres od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. pracodawca będzie musiał do 20 października 2013 r. dokonać korekt złożonych informacji, stosując już nowe druki na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych.

Na podstawie art. 21 ust. 2f ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.) określone zostały wzory miesięcznych i rocznych informacji odpowiednio o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, o zatrudnieniu i kształceniu osób niepełnosprawnych lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych, składanych zarządowi PFRON przez pracodawców zwolnionych z wpłat na ten fundusz. Informacja miesięczna (INF-1) składana jest w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy informacja, a informacja roczna (INF-2) - do 20 stycznia za rok poprzedni.

Nowe rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. weszło w życie 24 stycznia 2013 r. i zastąpiło rozporządzenie z 10 marca 2011 r. Zostało ono znowelizowane rozporządzeniem z 26 kwietnia 2013 r. zmieniającym rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych. Zgodnie z par. 2 rozporządzenia z 20 grudnia 2012 r. wersje druków INF-1 (informacja miesięczna), INF-Z (informacja zmieniająca) oraz INF-2 (informacja roczna) pracodawcy składają za miesiące do sierpnia 2013 r. według wzorów formularzy określonych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 10 marca 2011 r. Natomiast informacje korygujące te dokumenty pracodawcy powinni złożyć za miesiące od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. w terminie do 20 października 2013 r. według wzorów formularzy określonych w nowym rozporządzeniu z 20 grudnia 2012 r. Na bieżąco za okresy sprawozdawcze począwszy od września 2013 r. pracodawcy zobowiązani są składać informacje według nowych wzorów.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia z 26 kwietnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (Dz.U. poz. 530).

Rozporządzenie z 10 marca 2011 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 63, poz. 329)

Par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (Dz.U. poz. 33 z późn. zm.).

Mateusz Brząkowski

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych