W jaki sposób wypowiedzieć umowę zawartą w celu przygotowania zawodowego

Nie. Zasadnicza różnica między zwykłą umową o pracę a umową w celu przygotowania zawodowego polega na tym, że wypowiedzenie tej ostatniej możliwe jest tylko w razie zaistnienia przyczyn wyraźnie wymienionych w art. 196 kodeksu pracy. Są to:

1) niewypełnianie przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,

2) ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy,

3) reorganizacja zakładu pracy uniemożliwiająca kontynuowanie przygotowania zawodowego,

4) stwierdzenie nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

Należy podkreślić, że jednorazowe niewykonanie obowiązku przez młodocianego nie może być przyczyną wypowiedzenia umowy, lecz dopiero wielokrotne ich niewypełnienie. Ponadto wymówienie powinno poprzedzać zastosowanie przez pracodawcę środków wychowawczych. W odniesieniu do niewypełniania obowiązków w zakresie dokształcania się (dokształcania teoretycznego) zastosowanie mają środki wychowawcze, jakie są przewidziane w ramach systemu szkolnego. Natomiast w zakresie obowiązków objętych praktyczną nauką zawodu pod pojęciem środków wychowawczych mieszczą się nakładane na pracowników kary (kary porządkowe).

Odnośnie do drugiej przyczyny należy wskazać, że nie każda reorganizacja zakładu pracy może być powodem wypowiedzenia umowy. Dotyczy to jedynie takiej, która uniemożliwia kontynuowanie przygotowania zawodowego, np. w związku ze zmianą profilu produkcji. Dlatego ogólne zmniejszenie stanu zatrudnienia, likwidacja jednostki organizacyjnej pracodawcy, przeniesienie zakładu w inne miejsce z reguły nie uzasadniają wypowiedzenia. Nieprzydatność młodocianego oznacza bądź przeciwwskazania lekarskie, których nie udało się wykryć w trakcie badań wstępnych, bądź stwierdzony przez przełożonych brak predyspozycji fizycznych lub psychicznych do wykonywania danej pracy.

W razie konieczności wypowiedzenia młodocianemu umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu pracodawca zawiadamia przedstawiciela ustawowego młodocianego lub jego opiekuna. W tym przypadku trzeba także zawiadomić szkołę, jeżeli młodociany dokształca się w szkole, a także izbę rzemieślniczą, jeżeli pracodawcą jest rzemieślnik.

Wypowiedzenie powinno mieć formę pisemną, wskazywać prawdziwą i rzeczywistą przyczynę uzasadniającą oraz zawierać pouczenie młodocianego o przysługującym mu uprawnieniu odwołania się do sądu pracy w terminie 7 dni od daty doręczenia tego pisma. Rozwiązanie za wypowiedzeniem podlega konsultacji ze związkami zawodowymi na tej samej zasadzie, jak przy umowie na czas nieokreślony.

Pracodawca zatrudniający w celu nauki zawodu większą liczbę młodocianych, niż wynika to z jego potrzeb, może zawierać z nimi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas określony. Umowy te nie mogą być wypowiadane na zasadach określonych w art. 33 k.p. Nie jest zatem dopuszczalne wprowadzenie do niej klauzuli o wcześniejszym rozwiązaniu jej za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

Podstawa prawna

Art. 30 par. 4 i 5, art. 108-113, art. 196 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).

Par. 4, par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 232).

Oprac. Leszek Jaworski