Czy w wakacje młodocianemu przysługuje urlop

Tak. Młodocianemu uczęszczającemu do szkoły pracodawca musi udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych. Jest to obowiązek, którego naruszenie skutkuje odpowiedzialnością wykroczeniową, określoną w art. 281 pkt 5 lub art. 282 par. 1 k.p. Odnośnie do pozostałych zasad wykorzystania urlopu stosuje się regulacje dotyczące urlopu pracownika pełnoletniego. Należy je stosować odpowiednio, a nie wprost. Oznacza to, że przede wszystkim młodociani powinni realizować urlop w ciągłości, gdyż zapewnia to lepszą realizację funkcji urlopu wypoczynkowego. Ponadto urlop powinien być bezwzględnie wykorzystany w roku, w którym powstało do niego prawo. Niedopuszczalne jest też odwołanie z urlopu w trybie art. 167 par. 1 k.p. czy przesunięcie terminu urlopu na zasadach określonych w art. 164 par. 2 k.p.

Jeżeli chodzi o wymiar urlopu wypoczynkowego młodocianego pracownika, to wynosi on w roku kalendarzowym 26 dni roboczych niezależnie od dodatkowych dni wolnych od pracy. Jednak w pierwszym roku pracy urlop wypoczynkowy młodocianego wynosi w sumie 38 dni roboczych, z których 12 dni przysługuje mu po 6 miesiącach pracy i nie są one wliczane do wymiaru urlopu rocznego. W następnych latach pracy z początkiem roku kalendarzowego aż do ukończenia 18 lat, urlop wynosi 26 dni roboczych. Z chwilą ukończenia 18 lat jeżeli prawo do urlopu młodociany uzyskał przed ukończeniem 18 lat, wymiar urlopu w tym roku kalendarzowym ulega zmniejszeniu do 20 dni. Wykorzystanie urlopu wcześniej, przed ukończeniem 18 lat, w wymiarze 26 dni roboczych, za zgodą pracodawcy, albowiem to on udziela urlopu, nie stanowi naruszenia prawa i nie daje podstaw do potrącenia 6 dni z urlopu w roku następnym.

Jeżeli młodociany rozpoczyna pracę we wrześniu, to po ok. 5 miesiącach przypadają ferie zimowe, czyli przed nabyciem prawa do pierwszego urlopu. Podobnie termin letnich wakacji jest wcześniejszy niż upływ roku pracy, uprawniający do 26 dni urlopu. Z tego względu w art. 205 par. 3 k.p. przewidziano możliwość udzielenia młodocianemu zaliczkowo urlopu w okresie ferii szkolnych. Należy podkreślić, że pracodawca nie ma obowiązku zaliczkowego udzielenia urlopu, zależy to od jego swobodnej decyzji. Także to pracodawca decyduje wówczas o wymiarze urlopu. Młodocianemu nie przysługuje roszczenie o udzielenie zaliczkowo urlopu wypoczynkowego, jeśli pracodawca nie wyrazi na to zgody. Udzielony w powyższy sposób urlop ulega potrąceniu z urlopu przysługującego młodocianemu po upływie wymaganych okresów pracy.

Pracodawca ma ponadto obowiązek udzielenia młodocianemu uczęszczającemu do szkoły dla pracujących, na jego wniosek, urlopu bezpłatnego w okresie ferii szkolnych w celu umożliwienia mu wykorzystania wakacji szkolnych w pełnym dwumiesięcznym terminie. Jest to jedna z nielicznych sytuacji, w której pracodawca z mocy prawa musi udzielić urlopu bezpłatnego. Okres tego urlopu bezpłatnego jest wliczany do okresu zatrudnienia.

Podstawa prawna

Art. 205 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).

Oprac. Leszek Jaworski