Czy umowa zmieni właściwość sądu?
Zamierzam podpisać umowę o pracę z osobą, która pochodzi z miejscowości znacznie oddalonej od zakładu pracy. Chciałbym zawrzeć w niej postanowienie, że wszelkie ewentualne spory wynikające ze stosunku pracy będzie rozstrzygał sąd pracy właściwy dla pracodawcy. Czy taki zapis jest dopuszczalny?
Strony mogą umówić się na piśmie, że spór między nimi – taki, który już wynikł, lub taki, który może wyniknąć w przyszłości z konkretnego stosunku prawnego – zostanie poddany pod rozstrzygnięcie sądu I instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy. Sąd ten będzie wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub gdy powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Dopuszczalne jest także, aby w umowie zawartej na piśmie strony ograniczyły prawo wyboru powoda pomiędzy kilkoma sądami właściwymi dla takich sporów. W opisanym trybie (tj. na mocy pisemnej umowy stron – nazywanej umową prorogacyjną) wykluczona jest jednak zmiana tzw. właściwości wyłącznej. A contrario zatem możliwe jest objęcie ową umową prorogacyjną właściwości miejscowej: ogólnej (ustalanej według miejsca zamieszkania pozwanego) oraz przemiennej (typowej np. w sprawach o roszczenia alimentacyjne; polega ona na tym, że można wybrać, czy korzysta się z właściwości ogólnej, czy tej ustalonej specjalnie dla danego roszczenia). Ta ostatnia jest typowa również dla powództw w sprawach z zakresu prawa pracy. Otóż wytacza się je alternatywnie przed sąd właściwości ogólnej pozwanego albo ten, w którego okręgu praca jest wykonywana, ewentualnie przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy.
Podkreślić przy tym należy, że niewłaściwość miejscową sądu, którą da się usunąć za pomocą umowy stron, sąd weźmie pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, o ile będzie on zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Mimo takich zasad ogólnych w postanowieniu z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II PZP 1/13, Sąd Najwyższy stwierdził, że strony stosunku pracy nie mogą zapisać w umowie, iż spory pracownicze będzie rozstrzygał inny niż właściwy miejscowo sąd pracy. Akurat w tym przypadku właściwość przemienna w sprawach pracowniczych jest bowiem szczególnym przypadkiem właściwości wyłącznej. W konsekwencji wyłączone jest zawarcie przez czytelnika proponowanego zapisu w umowie o pracę. ©℗
Podstawa prawna
Art. 46, art. 202 oraz art. 461 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2432).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu