Na czym polegają konsultacje związkowe

W myśl art. 23¹ par. 3 kodeksu pracy, w razie przejścia całości lub części zakładu pracy, jeśli u pracodawców nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca informują o przejściu swoich pracowników na piśmie. Niewykonanie tego obowiązku nie wpływa jednak na skutek przejęcia zakładu pracy (lub jego części), polegający na wejściu nowego pracodawcy w prawa i obowiązki strony stosunku pracy.

Natomiast w razie działania u pracodawców zakładowych organizacji związkowych zastosowanie mają przepisy ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej dziesięciu członków, będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji. Taka organizacja przedstawia pracodawcy co kwartał (według stanu na ostatni dzień kwartału), w terminie do dziesiątego dnia miesiąca następującego po tym kwartale, informację o liczbie swoich członków. Dla wykonania uprawnień zakładowej organizacji związkowej istotna jest liczba jej członków w dniu, w którym pracodawcy została przekazana taka informacja (wyrok SN z 15 grudnia 2008 r., I PK 98/08, M.P.Pr. 2009/6/322).

W takim przypadku w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca są obowiązani do poinformowania na piśmie działających u każdego z nich zakładowych organizacji związkowych o przewidywanym terminie tego przejścia, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla swoich pracowników, a także zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia.

Informacje te dotychczasowy i nowy pracodawca powinni przekazać co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy lub jego części. Jednak również w takim przypadku niezachowanie trybu konsultacji (ze związkami zawodowymi) nie powoduje nieskuteczności przejścia na nowego pracodawcę (wyrok SN z 15 września 2006 r., I PK 75/06, OSNP 2007/17-18/250).

Jeżeli dotychczasowy lub nowy pracodawca zamierza podjąć działania dotyczące warunków zatrudnienia pracowników, jest obowiązany do podjęcia negocjacji z zakładowymi organizacjami związkowymi w celu zawarcia porozumienia w tym zakresie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przekazania informacji o tych działaniach. W razie niezawarcia porozumienia w tym terminie, z powodu niemożności uzgodnienia przez strony jego treści, pracodawca samodzielnie podejmuje działania w sprawach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, uwzględniając ustalenia dokonane z zakładowymi organizacjami związkowymi w toku negocjacji nad zawarciem porozumienia. Regulacje te nie mają zastosowania, gdy tryb dokonania działań dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, jakie zamierza podjąć pracodawca, określają przepisy ustawy o tzw. zwolnieniach grupowych.