Pracodawca może zwolnić działacza związkowego bez wymaganej zgody zarządu, gdy stosunek pracy pracownika ustał z mocy prawa

Zakład pracy nie musi uzyskiwać zgody organizacji związkowej na zwolnienie pracownika zasiadającego w zarządzie związku zawodowego, gdy ustanie stosunku pracy nastąpi niezależnie od woli pracodawcy.

Sąd apelacyjny, rozpatrując ponownie sprawę Jacka B., byłego nauczyciela akademickiego zwolnionego z uczelni, uznał, że kwestią sporną jest, czy przysługuje mu ochrona przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, a co za tym idzie czy ma on prawo do żądania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Zgodnie z tym przepisem pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z członkiem jego zarządu. Zdaniem zwolnionego nauczyciela uczelnia nie mogła go zwolnić bez zgody związków, bo zasiadał w ich zarządzie. Dlatego w jego ocenie przysługuje mu wynagrodzenie za czas gotowości do pracy.

Sąd apelacyjny wskazał, że Jacek B. po orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego, która utrzymała w mocy orzeczenie o wydaleniu go z zawodu nauczycielskiego, został powiadomiony przez władze politechniki o wygaśnięciu jego stosunku pracy na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tym przepisem stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim wygasa z mocy prawa w razie wydalenia z zawodu nauczycielskiego. Sąd uznał, że uczelnia nie podejmowała żadnych czynności zmierzających do rozwiązania stosunku pracy, a jedynie stwierdziła, że nastąpiło jego wygaśnięcie w następstwie zajścia określonych zdarzeń wskazanych w ustawie.

Sąd apelacyjny nakazał więc zwolnionemu nauczycielowi akademickiemu Jackowi B. zwrócić na rzecz politechniki 39 tys. zł wynagrodzenia za czas gotowości do pracy (takie odszkodowanie przyznał mu sąd apelacyjny rozpatrujący po raz pierwszy wskazaną sprawę). Zwolniony nauczyciel wniósł więc skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który po ponownym rozpatrzeniu ją oddalił.

Sąd Najwyższy uznał, że w takim przypadku nie ma zastosowania przepis art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, gdyż skutek w postaci ustania stosunku pracy nastąpił niezależnie od woli pracodawcy.

Jeśli ochrona przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych nie przysługuje pracownikowi będącemu działaczem związkowym w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa, na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym, to nie przysługuje mu również roszczenie o wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy, przewidziany w art. 57 par. 2 k.p.

Pracodawca nie musi uzyskiwać zgodny zarządu związków zawodowych na zwolnienie pracownika, który jest jednocześnie członkiem zarządu, gdy jego stosunek pracy wygasa z mocy prawa.