Okres stażu dla bezrobotnych ma wpływ na wymiar urlopu

Absolwent studiów, który podejmuje pierwszy raz w życiu pracę na podstawie umowy o pracę, uzyskuje w roku kalendarzowym, w którym rozpoczął pracę, prawo do 1/2 urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku, z upływem każdego miesiąca pracy (art. 153 par. 1 k.p.). Jest to tzw. pierwszy urlop, który w odróżnieniu od kolejnego urlopu przysługuje z dołu, czyli po przepracowaniu pierwszego miesiąca i następnych, aż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym została podjęta pierwsza praca na podstawie umowy o pracę. W następnym roku kalendarzowym, już pierwszego stycznia (czyli z góry) pracownik nabywa prawo do kolejnego urlopu.

Okresy wliczalne

Zasadą jest więc, że absolwent ma prawo do urlopu dopiero po przepracowaniu określonego czasu. Wyjątki od tej zasady wynikają z istnienia tzw. okresów wliczalnych. Są ich dwa rodzaje:

●  wliczane na mocy przepisów do okresu pracy, od którego zależy nabycie prawo do urlopu; oznacza to, że zalicza się je do stażu pracy liczonego w celu ustalenia, czy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego.

●  wliczane na mocy przepisów do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu.

Przykładowe okresy wliczalne to m.in.:

●  usprawiedliwiona nieobecność w pracy,

●  zawodowa służba wojskowa, z tym że były żołnierz zawodowy, który podjął pracę w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego w następnym roku kalendarzowym.

Ze względu na istnienie powyższych okresów wliczalnych może mieć miejsce sytuacja, gdy pracownik rozpoczynający pracę zawodową w ramach stosunku pracy dysponuje odpowiednio długim okresem, wliczanym do okresu zatrudnienia (zarówno do celów nabycia prawa do urlopu, jak i wymiaru tego urlopu), a co za tym idzie, już w chwili podjęcia zatrudnienia musi być traktowany jak każdy inny pracownik, który posiada takiej samej długości okres zatrudnienia. Oznacza to, że mimo iż podejmuje pierwszą w życiu pracę na podstawie umowy o pracę, ma prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego, a nie do pierwszego.

Wpływ na wymiar urlopu

Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium dla absolwenta na stażu oraz stypendium dla bezrobotnego na przekwalifikowanie, przyznanych na podstawie ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy, nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależy nabycie prawa do urlopu. Wynika z tego, że osoba, która po ukończeniu studiów pobierała zasiłek dla bezrobotnych albo stypendium, musi przepracować miesiąc, aby nabyć prawo do pierwszego urlopu. Jednocześnie powyższe okresy wlicza się do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego.

Wliczanie okresy zasiłku

Wymiar urlopu wynosi 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, albo 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat (art. 154 par. 1 k.p.). Do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się także poprzednie zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, okresy nauki na zasadach wskazanych w art. 155 k.p. oraz okresy wliczalne. Osobie, która ukończyła studia, należy doliczyć 8 lat z tytułu nauki. Należy przy tym podkreślić, że z tytułu ukończenia studiów licencjackich wlicza się 8 lat, tak samo jak w przypadku studiów magisterskich. Jeżeli po licencjacie zostaną ukończone studia magisterskie, zaliczy się te same 8 lat.

Regułą jest, że osoba wcześniej niezatrudniona na podstawie umowy o pracę, rozpoczynająca taką pracę po studiach, ma prawo do 20 dni urlopu. Jednakże może mieć miejsce sytuacja, gdy ze względu na wliczanie okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych czy stypendium stażowego będzie to od razu 26 dni.

Przykład: Staż pracy a wymiar urlopu

12 stycznia 2009 r., kilka lat po ukończeniu studiów, absolwent rozpoczął pierwszą pracę na podstawie umowy o pracę. Wcześniej pracował na podstawie umów zlecenia oraz w sumie przez półtora roku był na stażu dla bezrobotnych i otrzymywał stypendium. Pracy na podstawie umowy zlecenia nie wlicza się ani do okresu, od którego zależy nabycie prawa do urlopu, ani do okresu, od którego zależy wymiar urlopu. Natomiast staż dla bezrobotnych uwzględnia się jedynie przy obliczaniu wymiaru urlopu. Wynika z tego, że absolwent ma prawo do pierwszego urlopu, zgodnie z art. 153 par. 1 k.p., w wysokości 1/12 wymiaru przysługującego po przepracowaniu roku. Powinno się zatem uwzględnić nie wymiar należny po przepracowaniu miesiąca (czyli 8 lat z tytułu ukończenia studiów + 1,5 roku stażu + miesiąc pracy daje 20 dni), lecz po przepracowaniu roku (czyli 8 lat z tytułu ukończenia studiów + 1,5 roku stażu + miesiąc pracy daje 26 dni). Urlop za 2009 rok przedstawia się zatem następująco: 11 lutego 2009 r. pracownik nabył prawo do pierwszego urlopu w wysokości 1/12 z 26 dni urlopu itd. aż do 11 grudnia 2009 r. Łącznie 11/12 z 26 dni= 24 dni. Za pozostałe dni grudnia pracownikowi nie będzie przysługiwał pierwszy urlop. Natomiast 1 stycznia 2010 r. pracownik nabędzie prawo do tzw. kolejnego urlopu, czyli udzielanego z góry. Wymiar tego kolejnego urlopu będzie wynosił też 26 dni.

Ewa Drzewiecka

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 153 par. 1, art. 154 par. 1, art. 155 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).