Niższe dopłaty od 2011 roku

● Zmiany mogą spowodować zwolnienia, ale bez nich zabrakłoby pieniędzy na pomoc dla firm

● Zakłady pracy chronionej stracą dotychczasowe ulgi podatkowe

Z powodu ubiegłorocznego wzrostu zatrudnienia niepełnosprawnych o ponad 40 tys. osób w kasie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) może zabraknąć 135 mln zł w tym roku i ponad 500 mln zł w 2011 r. Dlatego do konsultacji społecznych trafił już popierany przez rząd poselski projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji, który ma ratować płynność finansową funduszu. Bez tych zmian mogłoby zabraknąć pieniędzy np. na dofinansowania wynagrodzeń niepełnosprawnych. Ale zdaniem pracodawców skutkiem mogą być zwolnienia i rezygnacja ze statusu zakładu pracy chronionej (ZPChr).

Największy opór pracodawców wywołują propozycje ograniczające wysokość dofinansowania do pensji osób niepełnosprawnych oraz te dotyczące uprawnień ZPChr. Począwszy od stycznia 2012 r. dofinansowania do pensji osób z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będą stopniowo obniżane. Na przykład obecnie dofinansowanie pensji pracownika niepełnosprawnego w stopniu lekkim wynosi 765,60 zł. Od 1 stycznia 2013 r. będzie ono wynosić 510,40 zł, czyli o 1/3 mniej (docelowo zmiana ta przyniesie 950 mln zł oszczędności).

- Takie zmiany mogą być w szczególności niekorzystne dla np. spółdzielni inwalidów, które często działają na granicy rentowności. Obniżenie wysokości pomocy może być gwoździem do ich trumny - mówi Jan Zając, przewodniczący Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych.

Podkreśla też, że popierane przez rząd propozycje nie są spójne z polityką aktywizacji zawodowej osób starszych. Przewidują one, że dofinansowania do wynagrodzeń nie będą przysługiwać niepełnosprawnym emerytom. Osoby te otrzymują świadczenie emerytalne, więc mają zapewniony byt. Tym zmianom przeciwne są przede wszystkim firmy ochroniarskie, które często zatrudniają niepełnosprawnych emerytów.

Na zmianach mogą stracić też niepełnosprawni przedsiębiorcy. Ci, którzy posiadają orzeczenie o umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności, otrzymają niższą refundację składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

- Dotychczas częste zmiany warunków udzielania pomocy zniechęcały pracodawców do zatrudniania niepełnosprawnych. Teraz mogą też zniechęcić niepełnosprawnych do otwierania firm - mówi Przemysław Karpeta, niepełnosprawny właściciel kawiarenek internetowych z Krakowa.

Wbrew wcześniejszym zapowiedziom projekt nie przewiduje jednak np. obniżenia wysokości dofinansowania, jakie otrzymują (ZPChr), do poziomu zwykłych firm z otwartego rynku pracy (są one o 30 proc. niższe od tych przysługujących ZPChr). Pozytywną informacją jest też ta, że wyższe dofinansowania do pensji będą otrzymywać osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Nadal dodatkowo dofinansowane będzie też zatrudnienie osób ze schorzeniami szczególnymi (np. epilepsją, chorobą psychiczną).

Pracodawcy z chronionego rynku pracy są szczególnie przeciwni zmianom dotyczącym statusu zakładów pracy chronionej. Projektowane przepisy pozbawiają ich zwolnień z podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oraz z podatku od czynności cywilnoprawnych i niektórych opłat.

Przewidują też, że znacznie zmaleje liczba firm, które płacą niższe składki do PFRON z tytułu zakupu produktów lub usług od przedsiębiorców zatrudniających niepełnosprawnych. Ich liczba zmaleje nawet o 90 proc., a PFRON zaoszczędzi nawet 360 mln zł.

Z projektu wynika też, że firmom trudniej będzie uzyskać status zakładu pracy chronionej. Będzie on przysługiwał firmie, w której co najmniej 50 proc. ogółu załogi stanowią osoby niepełnosprawne (obecnie wskaźnik ten wynosi 40 proc.).

- Zmiany te w praktyce spowodują, że firmy będą rezygnować ze statusu ZPChr i zatrudnienia niepełnosprawnych. Łatwiej będzie im np. przyjmować do pracy osoby pełnosprawne na umowę-zlecenie - mówi Jan Zając.

@RY1@i02/2010/144/i02.2010.144.183.005a.001.jpg@RY2@

Zmiany ważne dla niepełnosprawnych i ich pracodawców

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych

@RY1@i02/2010/144/i02.2010.144.183.005a.002.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych

Zmiany w zatrudnianiu niepełnosprawnych są konieczne, aby uniknąć niewypłacalności PFRON. Staramy się opracować propozycje, które przyniosą oszczędności i będą jak najmniej uciążliwe dla niepełnosprawnych. Dlatego np. zachowujemy szczególne uprawnienia osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub ze schorzeniami szczególnymi. Rezygnujemy jednak np. z dofinansowania do pensji niepełnosprawnych emerytów, bo otrzymują już świadczenie, albo proponujemy zamrożenie podstawy obliczania wysokości dofinansowania. Niektóre zmiany mogą być trudne, w szczególności dla ZPChr, ale nadrzędnym celem jest ratowanie finansów PFRON.

Na pewno będziemy rozmawiać z pracodawcami, m.in. na temat ich propozycji rozszerzenia grona firm, które dokonują wpłat na PFRON. Mimo trudnej sytuacji firmy nie muszą obawiać się, że zabraknie pieniędzy na dofinansowania. Może się jednak zdarzyć, że będą na nie dłużej czekać.