Przed nałożeniem kary podwładnego należy wysłuchać

Pracodawca ma obowiązek wysłuchania pracownika przed udzieleniem mu kary porządkowej i nie może tego zamieniać na zobowiązanie pracownika do złożenia pisemnych wyjaśnień. Brak wysłuchania pracownika przed wymierzeniem kary porządkowej może skutkować uchyleniem tej kary przez sąd pracy.

Wysłuchanie pracownika jest warunkiem koniecznym skuteczności wymierzenia mu kary porządkowej. Pracodawca ma bowiem obowiązek przed zastosowaniem kary porządkowej wysłuchać uprzednio wyjaśnień pracownika (art. 109 par. 2 k.p.).

Wysłuchanie pracownika powinno wyglądać w ten sposób, że pracodawca najpierw powinien przedstawić pracownikowi zamiar i przyczyny wymierzenia mu kary porządkowej, a następnie podwładny będzie mógł przedstawić swoje racje i ustosunkować się do przedstawionego mu zamiaru wymierzenia kary. Wydaje się, że korzystne dla pracodawcy byłoby sporządzenie protokołu z ustnego złożenia wyjaśnień przez pracownika opatrzonego podpisem pracownika i pracodawcy. Taka forma pozwala bowiem uniknąć w przyszłości ewentualnych zarzutów pracownika co do dokonania tej czynności.

Wysłuchanie pracownika jest niezbędnym warunkiem prawidłowego wymierzenia mu kary porządkowej. Brak wysłuchania powoduje bowiem, że w razie zaskarżenia zastosowanych sankcji do sądu pracy sąd uchyli karę wymierzoną przez pracodawcę, jeżeli stwierdzi, że nie wysłuchał on pracownika przed ich wymierzeniem. Przepis art. 109 par. 2 k.p. należy bowiem do bezwzględnie obowiązujących norm prawa pracy. Podkreślić trzeba, że pracodawca ma obowiązek umożliwienia pracownikowi ustnego wypowiedzenia się. Nie może natomiast ograniczać tego uprawnienia poprzez nakazanie pracownikowi złożenia wyjaśnień tylko na piśmie. Wskazywał na to wyraźnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 16 czerwca 1999 r. (I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644). Dlatego też jeśli pracownik jest gotów do złożenia ustnych wyjaśnień, pracodawca nie może ograniczyć jego uprawnień i żądać jedynie pisemnych wyjaśnień, gdyż to narusza jednoznaczną treść art. 109 par. 2 k.p.

Podkreślić natomiast należy, że pracodawca nie naruszy art. 109 par. 2 k.p. w razie wysłuchania pracownika przez inną wyznaczoną do tego osobę niż osoba uprawniona do wymierzenia kary porządkowej. Wskazywał na to Sąd Najwyższy w wyroku z 9 kwietnia 1998 r. (I PKN 45/98, OSNAPiUS 1999/8/273). Wynika to z faktu, że kodeks pracy nie stawia w tym zakresie żadnych wymagań. Zaś za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności z zakresu prawa pracy wykonuje organ lub osoba zarządzająca albo inna wyznaczona do tego osoba. Od pracodawcy zależy, kogo wyznaczy do nakładania kar porządkowych, a kogo do wysłuchania pracownika. Dlatego też np. kierownik działu produkcji może przed wymierzeniem kary porządkowej powierzyć wysłuchanie pracownika mistrzowi będącemu bezpośrednim przełożonym tego pracownika.

@RY1@i02/2011/218/i02.2011.218.21700020d.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach