Pracownikowi młodocianemu należy udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych

Korzystniejsze regulacje w zakresie przyznania urlopu dotyczą młodocianych niezależnie od podstawy zatrudnienia, tj. czy są zatrudnieni na podstawie zwykłej umowy o pracę, czy umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego oraz czy realizują obowiązek dokształcania, czy też nie. Dokształcanie młodocianego ma natomiast znaczenie w zakresie tego, czy pracodawca ma obowiązek udzielenia mu urlopu w okresie ferii szkolnych oraz czy na wniosek młodocianego obowiązany jest mu udzielić w okresie ferii szkolnych urlopu bezpłatnego.

Pracownik młodociany natomiast po upływie 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 12 dni roboczych. Z upływem roku pracy pracownik ten nabywa prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Urlop w takim wymiarze przysługuje młodocianemu także w każdym następnym roku kalendarzowym, aż do ukończenia 18 lat.

Przepisy kodeksu pracy nie przewidują zaliczania wcześniejszego urlopu młodocianego (nabytego z upływem 6 miesięcy) na poczet późniejszego (nabytego po roku). Wobec powyższego uznać trzeba, że urlop wypoczynkowy w wymiarze 12 dni, do którego pracownik młodociany nabywa prawo z upływem sześciu miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy, nie podlega zaliczeniu na poczet urlopu wypoczynkowego nabytego przez takiego pracownika z upływem roku pracy.

Pracodawca prowadzący warsztat samochodowy 1 września 2010 r. zatrudnił młodocianego (w wieku 16 lat) na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Jest to pierwsza praca pracownika. 28 lutego 2011 r. młodociany nabył prawo do 12 dni urlopu wypoczynkowego. Urlopu tego nie wykorzystał. Z upływem roku pracy (31 sierpnia 2011 r.) nabędzie on prawo do kolejnych 26 dni roboczych. Łącznie będzie to zatem 38 dni roboczych urlopu.

Urlop pracownika młodocianego regulowany w art. 205 k.p. określony został w dniach roboczych, podczas gdy wymiar urlopów dorosłych pracowników w dniach urlopowych, czyli dniach, które byłyby dla pracownika dniami pracy, gdyby z urlopu nie korzystał. Różnica ta wynika z niedopatrzenia ustawodawcy, który wprowadzając przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy i dostosowując do tego określenie dni urlopowych, nie dokonał odpowiedniej zmiany w przepisach art. 205 par. 1 i 2 k.p. Mając jednak na uwadze funkcję ochronną przepisów o urlopach wypoczynkowych, trzeba uznać, że dni robocze w przypadku urlopów wypoczynkowych młodocianych to dni, które byłyby dla młodocianego dniami pracy, gdyby nie korzystał z urlopu.

Młodocianemu uczęszczającemu do szkoły pracodawca powinien udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych.

W praktyce młodociani rozpoczynają pracę wraz z początkiem roku szkolnego, dlatego do rozpoczęcia ferii szkolnych zimowych oraz do rozpoczęcia wakacji młodociany nie spełni warunku przepracowania odpowiednio 6 miesięcy i 12 miesięcy. Z tego powodu w kodeksie pracy przewidziana została możliwość udzielenia takiemu młodocianemu na jego wniosek urlopu zaliczkowego w okresie ferii szkolnych (przed nabyciem przez niego prawa do urlopu).

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego rozpoczął pierwszą w życiu pracę 1 września 2010 r. Pod koniec stycznia 2011 r. wystąpił z wnioskiem do pracodawcy o udzielenie 10 dni urlopu wypoczynkowego na okres ferii zimowych przypadających w okresie pierwszych dwóch tygodni lutego. Ponieważ pracownik ten nabywa prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego po 6 miesiącach pracy (28 lutego), to pracodawca na okres ferii zimowych przypadających na pierwszą połowę lutego udzieli pracownikowi 10 dni urlopu w formie zaliczkowej, a zatem pomniejszy wymiar urlopu, do którego prawo nabędzie pracownik po 6 miesiącach pracy (12), o urlop udzielony w formie zaliczkowej.

Po nabyciu prawa do urlopu przez młodocianego pracodawca pomniejszy pulę urlopową o ten zaliczkowo udzielony urlop.

Nie zostało uregulowane w sposób szczególny nabywanie przez pracownika młodocianego praw do kolejnych urlopów w okresie następującym po pierwszym roku pracy.

Prawa do kolejnych urlopów wypoczynkowych młodociany nabywa więc na zasadach ogólnych, tj. z początkiem każdego następnego roku kalendarzowego (zgodnie z art. 205 par. 5 w związku z art. 153 par. 2 k.p.).

Wymiar kolejnych urlopów wypoczynkowych młodocianego wynosi 26 dni roboczych, z wyjątkiem wymiaru urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat (a więc przestaje być młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy).

W roku kalendarzowym, w którym pracownik młodociany osiąga pełnoletność, wymiar jego urlopu wynosi 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat (art. 205 par. 2 k.p.).

1 września 2010 r. pracodawca zatrudnił młodocianego w celu przygotowania zawodowego. W kwietniu 2011 r. pracownik ten ukończył 18 lat. Po przepracowaniu sześciu miesięcy, tj. 28 lutego 2011 r., nabył urlop w wymiarze 12 dni. Ponieważ roczny okres zatrudnienia upłynie mu w roku, w którym ukończył 18 lat, kolejny urlop nabędzie on 31 sierpnia w wymiarze 20 dni. Łącznie w 2011 r. pracownik uzyska prawo do 32 dni urlopu (12 + 20).

W przypadku gdy pracownik młodociany uzyskuje prawo do urlopu po osiągnięciu 18 lat, przepis art. 205 par. 2 k.p. określający uprzywilejowany wymiar urlopu wypoczynkowego nie ma już zastosowania, zatem takiemu pracownikowi przysługiwać będzie urlop w wymiarze wynikającym z ogólnie obowiązujących przepisów urlopowych.

Trzeba podkreślić, że w roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, przysługuje mu urlop w wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu wypoczynkowego uzyskał przed ukończeniem 18 lat.

Regulujący kwestie urlopów pracowników młodocianych kodeks pracy odsyła w sprawach nieuregulowanych do stosowania przepisów o zwykłych urlopach wypoczynkowych (pracowników dorosłych).

Do urlopu młodocianego będą miały zatem zastosowanie przepisy dotyczące: przesunięcia terminu wykorzystania urlopu lub jego części z powodu szczególnych okoliczności (art. 165 i 166 k.p.), ekwiwalentu za urlop (art. 171 par. 1 k.p.), obliczania wynagrodzenia za czas urlopu (art. 172 k.p.).

@RY1@i02/2011/140/i02.2011.140.209.0003.001.jpg@RY2@

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Art. 165, art. 166, art. 171, art. 172, art. 205 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).