Kiedy pracownikowi przysługuje inny dzień wolny od pracy

Sytuacja jest bardzo prosta, jeśli chodzi o 1 maja 2011 r., gdyż do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy dotyczące pracy niedzielnej (art. 151¹¹ par. 4 k.p.). Tak więc co do zasady pracodawca powinien udzielić innego dnia wolnego od pracy w zamian za taką pracę w ciągu 6 dni przypadających po takiej niedzieli. Dopiero gdyby to nie było możliwe, to udzielenie dnia wolnego mogłoby nastąpić do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy obowiązującego w firmie. W trzeciej kolejności możliwe byłoby natomiast dopiero zapłacenie za taką pracę wynagrodzenia powiększonego o 100-proc. dodatek za każdą godzinę pracy w tym dniu.

Znacznie trudniejsze jest rozstrzygnięcie drugiego przypadku dotyczącego pracy w święto przypadające w sobotę, będącą dniem wolnym z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy. W tym zakresie należy bowiem zacząć od stwierdzenia, że ustawodawca nowelizując art. 130 k.p. od stycznia 2011 roku nie przewidział takiej sytuacji. Brak jest zatem przepisu kolizyjnego analogicznego do wyżej opisanego przepisu. Pogląd na rozstrzygnięcie w powyższej kwestii zaprezentowała już Państwowa Inspekcja Pracy. W stanowisku przyjętym przez Główny Inspektorat Pracy z 11 stycznia 2011 r. w sprawie rekompensowania pracy w święto będące jednocześnie wolnym z racji pięciodniowego tygodnia pracy (GPP-501-4560-100-1/10/PE/RP) PIP opowiedziała się za przyjęciem reguł dotyczących rekompensaty odnoszących się do pracy w dniu wolnym z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy. PIP przyjęło bowiem, że praca nieplanowania wykonywana w dniu świątecznym, który jest również dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (zgodnie z rozkładem czasu pracy), będzie rekompensowana zgodnie z zasadami dotyczącymi pracy w godzinach nadliczbowych. Stosownie natomiast do art. 151³ k.p. pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 par. 1 k.p. wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.

Niestety stanowisko PIP jest znowu lakoniczne i nie zawiera tak naprawdę argumentów, które przemawiałyby za takim poglądem. Próbując zrozumieć taki punkt widzenia, musimy odwołać się do brzmienia nowego przepisu art. 130 par. 2¹ k.p., według którego, jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z 5-dniowego tygodnia pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy. Inaczej rzecz ujmując pracownik ma nadal wolny dzień jako sobotę, a święto pozostaje bez wpływu na jego wymiar czasu pracy w takim okresie, czyli de facto przepada. Stąd można bronić argumentu, że to święto nie obniża wymiaru czasu pracy, a wolna jest sobota i dlatego w przypadku dodatkowej pracy w takim dniu jej rekompensata powinna nastąpić według reguł dotyczących pracy w tzw. szóstym dniu tygodnia, a nie w święto. Niestety takie stanowisko jest niekorzystne dla pracodawców i pracowników, gdyż oznacza ono bezwzględnie obowiązek oddania w zamian innego dnia wolnego od pracy w terminie uzgodnionym z pracownikiem i brak możliwości rekompensaty finansowej takiej pracy.

@RY1@i02/2011/096/i02.2011.096.209.003b.001.jpg@RY2@

Łukasz Prasołek, asystent sędziego SN, specjalista od prawa pracy

Łukasz Prasołek

asystent sędziego SN, specjalista od prawa pracy

Art. 130 par. 2¹, art. 151 par. 1, art. 151³, art. 151¹¹ par. 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).