Poradnia kadrowa

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji) pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) i nieosiągający wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 proc. dokonują obowiązkowych miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W przypadku osiągnięcia wskazanego wyżej wskaźnika są zwolnieni z tych wpłat. Muszą jednak wówczas przekazywać do PFRON informacje o osiąganym wskaźniku zatrudnienia niepełnosprawnych (formularz INF-1). Jeśli w kolejnych miesiącach pracodawca przestanie osiągać wymagany wskaźnik, będzie ponownie zobowiązany do dokonywania wpłat na PFRON.

Natomiast warunki niezbędne do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników zostały określone w art. 26a - 26b ustawy o rehabilitacji. W przypadku pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty) konieczne jest osiągnięcie co najmniej 6-procentowego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Niezbędne jest także spełnienie pozostałych wymogów przewidzianych w przepisach, obejmujących m.in. obowiązek wykazania efektu zachęty na zatrudnionych niepełnosprawnych oraz brak zaległości finansowych względem PFRON. Jeśli pracodawca spełnia wszystkie te warunki, może ubiegać się o wypłatę dofinansowania.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 - 2 i ust. 2f, art. 26a - 26b ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Nowa regulacja będzie obowiązywać od początku października.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji), zakład aktywności zawodowej (ZAZ) jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostką, o której utworzenie mogą ubiegać się: gmina, powiat, fundacja, stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, jeśli jej statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych.

1 października 2012 r. wejdzie w życie nowy przepis art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji, dodany ustawą z 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z jego treścią art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji (stanowiącego, że dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika w części finansowanej ze środków publicznych) nie będzie stosować się w sytuacji, gdy wynagrodzenie pracownika zostanie pokryte:

● z przychodów jednostek sektora finansów publicznych pochodzących z prowadzonej przez nie działalności (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.),

● z wpływów ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych (art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych).

We wskazanych wyżej przypadkach zakład aktywności zawodowej (w szczególności utworzony przez gminę lub powiat) będzie mógł więc ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych niepełnosprawnych.

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Art. 1 pkt 10 ustawy z 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 986).

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Zgodnie m.in. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 września 2010 r. (VI SA/Wa 980/10, LEX nr 759799) pracodawca, który uzyskał status zakładu pracy chronionej (ZPCHR) tylko na oddział główny zakładu, nie spełnia warunków, aby legitymować się tym statusem. Status zakładu pracy chronionej jest bowiem przyznawany podmiotowo, co do całości działalności prowadzonej przez danego pracodawcę. Nie są to uprawnienia związane z określonym miejscem, w którym organizuje się pracę zatrudnionych, lecz z podmiotem występującym w roli pracodawcy. Zgodnie ze stanowiskiem biura pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych z 10 grudnia 2010 r. (BON-I-076-35-2-LK/2010) w danym dniu pracodawca będący podmiotem dofinansowania może albo legitymować się statusem zakładu pracy chronionej, albo nie posiadać takiego statusu.

Z tego względu jeżeli pracodawca prowadzi działalność gospodarczą i na niektóre jego oddziały (niebędące odrębnymi pracodawcami) nie przyznano statusu zakładu pracy chronionej, powinien zgłosić się do wojewody właściwego ze względu na swoją siedzibę i wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie utraty statusu ZPCHR z dniem zaprzestania spełniania warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także o ewentualne przywrócenie tego statusu z mocą wsteczną na podstawie art. 30 ust. 2c wskazanej wyżej ustawy.

Podstawa prawna

Art. 26a, art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 2c ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Przysługiwało mu takie uprawnienie.

Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej rozporządzenie), środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) można przeznaczyć na indywidualne programy rehabilitacji (IPR), mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. IPR opracowywane są przez komisję rehabilitacyjną, której powołanie leży w kompetencji pracodawcy. To komisja dokonuje diagnozy sytuacji zawodowej niepełnosprawnego pracownika, wyznacza cel programu, metody jego realizacji oraz ocenia efekty IPR, a w razie potrzeby poddaje program modyfikacjom. Z przepisów tych można zatem wysnuć wniosek, że każdorazowa ocena czy wydatek poniesiony ze środków ZFRON, która zmniejsza ograniczenia zawodowe pracownika, leży w zakresie działań komisji.

Jednocześnie jednak dla grupy wydatków ze środków ZFRON mających charakter przysporzenia dla pracodawcy ustawodawca w par. 9 ust 1 rozporządzenia określa warunek konieczny, aby uznać tego rodzaju pomoc jako pomoc de minimis. Warunkiem tym jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Jak stwierdził Najwyższy Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lutego 2012 r. (II GSK 264/11), powierzenie przez ustawodawcę danemu organowi kompetencji do wydania zaświadczenia jest argumentem przemawiającym za przyjęciem, iż właśnie ten organ bada przesłanki uznania pomocy jako pomocy de minimis. Jak dalej argumentuje NSA, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że ocena czy zastosowana metoda zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej należy do kompetencji komisji rehabilitacyjnej i jest wiążąca dla organu.

Tym samym należy przyjąć, że w opisanej sytuacji organ wydający zaświadczenie o pomocy de minimis był uprawniony do oceny zasadności wydatku dokonanego w ramach IPR oraz badania, czy wydatek ten ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 1 pkt 12, par. 6 ust. 2 ,3, 7 i 8 oraz par. 9 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810 z późn. zm.).