Po wadliwej dyscyplinarce konieczne nowe świadectwo pracy

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy zatrudnionego (na podstawie art. 52 k.p.) jest najczęściej stosowane jako ostateczny środek w przypadku ciężkiego naruszenia przez pracownika jego podstawowych obowiązków. Pracodawca wydaje wówczas świadectwo pracy, w którym wskazuje ten sposób rozwiązania umowy. Jeśli zatrudniony nie zgadza się z decyzją pracodawcy o zwolnieniu, może wystąpić z odwołaniem (pozwem) do sądu pracy i zażądać odszkodowania lub przywrócenia do pracy. Wynik procesu może mieć znaczenie także dla treści świadectwa pracy.

Obowiązek z mocy prawa

Zasady wydawania świadectw pracy są uregulowane przepisami kodeksu pracy, a także rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (dalej: rozporządzenie o świadectwie pracy). Przepisy te określają także skutki procesu o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie w związku z wadliwym natychmiastowym zwolnieniem z winy pracownika. Stwierdzają, że jeśli prawomocny wyrok sądu pracy zapadł w następstwie rozwiązania przez pracodawcę umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów w tym trybie, pracodawca jest obowiązany wydać zatrudnionemu - w terminie trzech dni - nowe świadectwo pracy. Powinno ono zawierać informację o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, z powołaniem się na art. 97 par. 3 k.p. (par. 5 ust. 4 rozporządzenia o świadectwie pracy). Obowiązek ten obciąża pracodawcę bezpośrednio z mocy prawa. Nie ma więc znaczenia to, czy sąd pracy, np. zasądzając odszkodowanie na rzecz pracownika, z którym niesłusznie rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia, wskaże w wyroku na konieczność wydania nowego świadectwa pracy. [przykład]

Regulacja budzi wątpliwości

Obowiązek wydania pracownikowi nowego świadectwa pracy, wskazującego na rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem, ma ułatwić mu uzyskanie nowej pracy, co w przypadku świadectwa pracy wskazującego na dyscyplinarne zwolnienie mogłoby być utrudnione. Obowiązek powołania się w treści nowego świadectwa pracy na art. 97 par. 3 k.p. pozostaje jednak częściowo w sprzeczności z tym celem. W przypadku takiej adnotacji potencjalny nowy pracodawca może bowiem domyślić się, że z osobą przedstawiającą mu takie świadectwo rozwiązano wcześniej umowę o pracę bez wypowiedzenia z jej winy oraz że dopiero sąd orzekł o sprzeczności z prawem takiego trybu zwolnienia. Taka wiedza może zaś zniechęcać nowego pracodawcę do zawarcia umowy o pracę.

Możliwy nawet areszt

Jeżeli pracodawca uchyla się od wykonania obowiązku wydania nowego świadectwa pracy, zawierającego informację o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem, zatrudniony może wystąpić do sądu pracy z żądaniem nałożenia na niego takiego obowiązku. W przypadku dalszej odmowy realizacji tej powinności pracownik może wystąpić na drogę egzekucji sądowej. W toku takiego postępowania sąd może - poprzez stosowanie grzywien wobec pracodawcy - wymusić na nim wydanie nowego świadectwa pracy. W jednym postanowieniu sąd może wymierzyć grzywnę nie wyższą niż 10 000 zł, chyba że dwukrotne wymierzenie grzywny okazało się nieskuteczne. Ogólna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przewyższać miliona złotych. Sąd, wymierzając pracodawcy grzywnę, orzeka jednocześnie na wypadek jej nieściągnięcia o zamianie grzywny na areszt. Ostatecznie więc wobec pracodawcy odmawiającego wydania nowego świadectwa pracy można zastosować nawet taki środek. Stanowi to dość surową sankcję za odmowę wykonania wyroku. Sąd może także, na wniosek pracownika, zamiast grzywien zagrozić pracodawcy nakazaniem zapłaty na rzecz zatrudnionego określonej sumy pieniężnej za każdy dzień zwłoki w wykonaniu czynności (art. 1050¹ par. 1 kodeksu postępowania cywilnego). W takim przypadku pracodawca uchylający się od obowiązku wydania nowego świadectwa pracy będzie zmuszony zapłacić pracownikowi odpowiednią kwotę określoną przez sąd.

UWAGA

Najpóźniej w dniu wydania pracownikowi nowego świadectwa pracy pracodawca powinien usunąć z akt osobowych stare i zniszczyć je

PRZYKŁAD

Treść po prawomocnym orzeczeniu

Adam Z. był zatrudniony w spółce X na podstawie umowy o pracę. Pracodawca rozwiązał z nim tę umowę bez wypowiedzenia z jego winy, wskazując, iż przyczyną zwolnienia było stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości. Równocześnie pracodawca wydał zatrudnionemu świadectwo pracy wskazujące na ten sposób rozwiązania umowy. Adam Z., nie zgadzając się z decyzją pracodawcy, wystąpił do sądu pracy z żądaniem odszkodowania za wadliwe rozwiązanie umowy. W toku procesu ustalono, że Adam Z. nie stawił się do pracy w stanie nietrzeźwości i sąd przyznał mu odszkodowanie. Adam Z. zwrócił do pracodawcy o wydanie nowego świadectwa pracy. Ten wydał mu takie świadectwo, wskazując, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, z powołaniem się na art. 97 par. 3 k.p.

@RY1@i02/2012/173/i02.2012.173.21700040c.803.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 52, art. 97 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 1050 - 1050¹, art. 1052 - 1053 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Par. 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60, poz. 282 z późn. zm.).