Kiedy matce należą się wolne dni

Czytelniczka wychowuje dziecko w wieku prawie czterech lat. W lipcu kończy jej się urlop wychowawczy i wraca do pracy. Jej córka jest niepełnosprawna. Wymaga częstych konsultacji lekarskich i rehabilitacji. Czy po powrocie do pracy czytelniczce będą przysługiwać zwolnienia na załatwianie tych spraw?

Będą przysługiwać jej tylko dwa dni płatnego zwolnienia od pracy w roku kalendarzowym. Gdyby jednak czytelniczka nie była w stanie łączyć opieki nad córką z pracą, może skorzystać jeszcze z urlopu macierzyńskiego lub z obniżenia etatu.

Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na dwa dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 k.p.). Jeśli obydwoje rodzice (opiekunowie) pozostają w stosunku pracy, ze wskazanego wyżej uprawnienia może korzystać tylko jedno z nich. Wymiar tego płatnego zwolnienia nie ulega zwiększeniu z uwagi na niepełnosprawność dziecka. W 2012 roku (i w kolejnych latach zatrudnienia) czytelniczka będzie więc mogła skorzystać tylko z dwóch dni zwolnienia na opiekę. W 2012 roku jego wymiar nie ulegnie obniżeniu mimo pozostawania przez nią przez sześć miesięcy na urlopie wychowawczym.

W przypadku choroby dziecka lub oddania go do przedszkola, które zostanie w nieprzewidziany sposób zamknięte, czytelniczka będzie mogła skorzystać także ze zwolnienia od pracy na zasadach określonych w ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wymiar tego zwolnienia nie będzie mógł przekraczać 60 dni w roku kalendarzowym. Za ten okres czytelniczka nie będzie miała prawa do wynagrodzenia, ale będzie przysługiwać jej zasiłek opiekuńczy.

Należy także pamiętać, że pracownik wychowujący niepełnosprawne dziecko, które wymaga jego osobistej opieki - niezależnie od urlopu wychowawczego w wymiarze do trzech lat do ukończenia przez dziecko 4. roku życia - ma prawo do kolejnych trzech lat takiego urlopu, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Gdyby więc czytelniczka uznała, że chce nadal osobiście zajmować się córką, może wziąć jeszcze urlop wychowawczy w wymiarze do trzech lat. Wniosek o udzielenie takiego urlopu trzeba złożyć pracodawcy na piśmie na dwa tygodnie przed jego rozpoczęciem.

Zamiast brać urlop wychowawczy, czytelniczka może również skorzystać z obniżenia wymiaru czasu pracy. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może bowiem złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy (maksymalnie o połowę) w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Wniosek trzeba złożyć na dwa tygodnie przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze. Pracodawca ma obowiązek jego uwzględnienia.

Warto zwrócić uwagę, że nie tylko w razie urlopu wychowawczego, lecz także w przypadku obniżenia etatu czytelniczce będzie przysługiwać ochrona przed zwolnieniem (maksymalnie przez 12 miesięcy).

Anna Puszkarska

anna.puszkarska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 186, art. 186⁷, art. 188, art. 189¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 32, art. 33 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn.zm.).

Par. 1 rozporządzenia ministra gospodarki, pracy i polityki socjalnej z 16 grudnia 2003 r.

w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz.U. nr 230, poz. 2291).