Wolny piątek na macierzyńskim do odrobienia

W firmie wprowadzony jest 6-miesięczny okres rozliczeniowy. W czerwcu byłam na urlopie macierzyńskim, a zakład pracy w tym czasie zrobił trzy wolne piątki dla pracowników. Teraz wróciłam do pracy i pracodawca postanowił, że pracownicy odpracują te dni w soboty. Ja też się dowiedziałam, że mam przyjść i nie będę mieć za te dni dodatkowo zapłacone, jak również nie będę mieć godzin na plusie. Czy to jest zgodne z prawem?

Tak, o ile dni wolne i ich odpracowanie przypadają w tym samym okresie rozliczeniowym.

Planując grafiki na dany okres rozliczeniowy (w tym przypadku sześć miesięcy), pracodawca w pierwszej kolejności sprawdza na ten okres nominał czasu pracy. Jest to liczba godzin, jaką pracownicy mają w danym okresie rozliczeniowym do przepracowania w ramach pełnego etatu. Oblicza się go w ten sposób, że liczbę przypadających w tym okresie pełnych tygodni mnoży się przez 40 godzin. Następnie liczbę pozostałych dni przypadających od poniedziałku do piątku (niezależnie od tego, w jakie dni u tego pracodawcy jest normalnie świadczona praca) mnoży się przez 8 godzin. Tak uzyskane liczby sumuje się, a od wyniku odejmuje pomnożoną przez 8 godzin liczbę świąt przypadających w tym okresie rozliczeniowym w dniu innym niż niedziele.

Tak otrzymaną liczbę godzin pracy pracodawca może rozłożyć w okresie rozliczeniowym co do zasady według własnego uznania, w zależności od zapotrzebowania na pracę w poszczególnych miesiącach. Jak rozumiem, tak było właśnie w tym przypadku, gdy ustalając harmonogram czasu pracy, pracodawca przewidział w czerwcu trzy 4-dniowe tygodnie pracy oraz trzy 6-dniowe tygodnie w okresie późniejszym. Jest to dopuszczalne, ponieważ normy tygodniowe czasu pracy nie są normami sztywnymi, ale przeciętnymi. To znaczy, że w niektórych tygodniach może być więcej pracy, w innych mniej. Zatem o ile średnia liczba godzin pracy w tygodniu obliczona dla całego okresu rozliczeniowego wyniesie 40, a średnia liczba dni pracy w tygodniu wyniesie 5, wynikająca z grafiku praca w soboty nie będzie pracą w nadgodzinach. Nie będzie zatem za nią przysługiwać dodatkowa rekompensata.

Przypadek czytelniczki jest o tyle szczególny, że przez część okresu rozliczeniowego była na urlopie macierzyńskim. Jednak długotrwała nieobecność pracownika nie skraca okresu rozliczeniowego, w którym czas pracy powinien być zbilansowany. Kodeks pracy modyfikuje jedynie zasadę obliczania nominału czasu pracy nieobecnego pracownika. Ulega on w danym okresie rozliczeniowym obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności, ale tylko tych przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym grafikiem. Oznacza to, że przy obniżeniu nominału czasu pracy brane są tylko te dni usprawiedliwionej nieobecności, które w grafiku zaplanowane były jako dni pracy (w przypadku czytelniczki w trzech tygodniach czerwca były to jedynie cztery, a nie jak zwykle pięć dni). Dni grafikowo wolne od pracy przypadające na czas usprawiedliwionej nieobecności nie obniżają pracownikowi nominału czasu pracy. W praktyce oznacza to, że na potrzeby obliczania nominału czasu pracy dni usprawiedliwionej nieobecności niejako zastępują dni przewidziane jako dni pracy.

Zatem sytuacja czytelniczki po powrocie z urlopu macierzyńskiego z punktu widzenia czasu pracy nie różni się od sytuacji pozostałych pracowników, którzy świadczyli pracę przez cały okres rozliczeniowy. Co prawda z uwagi na urlop macierzyński nie odczuła ona odbioru dnia wolnego za późniejszą pracę w soboty, jednak w tym czasie również nie świadczyła pracy. Nie można zatem uznać, że jest pokrzywdzona w stosunku do innych pracowników.

Ważne

Nie ma obowiązku ustalania grafiku z góry na cały okres rozliczeniowy. Wystarczy opracowanie grafiku z góry na jeden miesiąc

@RY1@i02/2014/196/i02.2014.196.21700110b.804.jpg@RY2@

Katarzyna Dulewicz radca prawny CMS

Katarzyna Dulewicz

radca prawny CMS

@RY1@i02/2014/196/i02.2014.196.21700110b.805.jpg@RY2@

Anna Skuza radca prawny CMS

Anna Skuza

radca prawny CMS