Radiolodzy już za kilka dni będą musieli pracować dłużej

Do 2 lipca 2014 r. placówki medyczne mają obowiązek zmiany norm czasu pracy obowiązujących pracowników zatrudnianych na stanowiskach związanych ze świadczeniem pracy w szkodliwych warunkach. Z tą datą wygasa bowiem przejściowy okres stosowania skróconej, 5-godzinnej normy czasu pracy, która jest określona w art. 214 ustawy z 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 217, dalej jako "u.d.l.").

Tylko personel medyczny

Podstawowa norma czasu pracy dla pracowników podmiotów leczniczych to obecnie 7 godz. 35 min na dobę i przeciętnie 37 godz. 55 min na tydzień (art. 93 ust. 1 u.d.l.). Nie odnosi się to jednak do personelu niemedycznego, świadczącego pracę techniczną, gospodarczą oraz przy obsłudze podmiotu leczniczego. Zgodnie z prawem pracuje on 8 godz. na dobę i przeciętnie 40 godz. w tygodniu (art. 93 ust. 2 u.d.l.). Natomiast skrócona norma czasu pracy, uregulowana w art. 214 u.d.l., stosowana jest jedynie wobec pracowników wybranych komórek organizacyjnych (zakładów, pracowni), którzy są narażeni na wykonywanie obowiązków w szkodliwych warunkach (m.in. z użyciem promieniowania jonizującego i innych źródeł promieniotwórczych). Ta grupa osób od 1 lipca 2011 r. do 1 lipca 2014 r. może świadczyć pracę maksymalnie przez 5 godz. na dobę i 25 godz. w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Przy czym niezbyt klarowna dyspozycja art. 214 u.d.l. przewiduje stosowanie tego przepisu względem zatrudnionych, do których obowiązków należy np. asystowanie lub wykonywanie czynności pomocniczych przy badaniach lub zabiegach. W efekcie niejednokrotnie trudno jest określić właściwego adresata omawianej normy. Może nim być np. serwisant sprzętu, który część swych obowiązków pracowniczych wykonuje w pracowni radiologicznej.

Ważny jest tryb

Kluczową kwestią przy zmianie normy jest sposób jej wprowadzenia. Wprawdzie okres jej stosowania wygasa z mocy prawa, ale z uwagi na to, że wchodzi ona w zakres indywidualnych stosunków pracy, jej modyfikacja wymaga inicjatywy pracodawców.

Może to nastąpić w drodze odpowiednich porozumień zmieniających albo oświadczeń pracodawców wypowiadających dotychczasowe warunki pracy w oparciu o art. 42 kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94). Należy przy tym powołać się na okoliczności wynikające z art. 214 u.d.l., tj. na upływ dopuszczalnego okresu stosowania skróconej normy czasu pracy. Jednocześnie należy wskazać nowe warunki pracy wynikające z podstawowej normy czasu pracy osób zatrudnionych przez podmioty lecznicze. W przypadku wprowadzania zmian w drodze wypowiedzenia zakład musi pouczyć pracownika o prawie do odmowy ich przyjęcia. Odpowiedniej modyfikacji powinien również ulec regulamin pracy lub obwieszczenie pracodawcy (w przypadku gdy zakład nie ma obowiązku ustalenia regulaminu).

Jeśli zatrudniony nie zaakceptuje nowych warunków, to umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia obowiązującego danego pracownika. Przy czym nie ma on prawa do otrzymania odprawy pieniężnej, o której mowa w ustawie z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. nr 90, poz. 844).

Wskazane śledzenie zagrożeń

Choć wprowadzenie w art. 214 u.d.l. zapisów przejściowych wzbudzało spore emocje, to rezygnację z dalszego obowiązywania skróconej normy należy ocenić pozytywnie. Zastosowanie znajdą bowiem bardziej precyzyjne regulacje w zakresie podstawowej normy czasu pracy dla osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Przede wszystkim - na co wskazuje ustawodawca w uzasadnienia projektu ustawy o działalności leczniczej - "skracanie czasu pracy nie jest skuteczną i optymalną metodą zapobiegania negatywnym skutkom wykonywania pracy w szkodliwych warunkach". Po wejściu w życie nowych przepisów nacisk powinien zostać położony przede wszystkim na przestrzeganie przez pracodawców przepisów bhp. Ponadto wskazane jest bieżące monitorowanie zagrożeń występujących na poszczególnych stanowiskach pracy.

Ważne

Zgodnie z nowymi przepisami osoby wykonujące pracę w warunkach szkodliwych będą pracowały 7 godz. i 35 min

Mateusz Kierok

aplikant radcowski Kancelaria Prawna Jedynak Rogowska