Kiedy ujawnianie tajemnicy wynagrodzenia jest prawnie uzasadnione

● Możliwości zatrudnionego

Pracownik nie narazi się na zarzut naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli:

● użyje informacji o wysokości swoich zarobków w procesie sądowym, np. o dyskryminację czy w celu wyliczenia przez sąd należnego mu odszkodowania;

● ujawni wysokość swoich zarobków w ramach procedury wniosku o kredyt, w którym taka informacja ma kluczowe znaczenie;

● zgodnie z postanowieniami regulaminu przyznawania zapomóg z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zostanie zobowiązany przez jednego z pracodawców do złożenia zaświadczenia o zarobkach uzyskiwanych u drugiego pracodawcy - przyznanie świadczeń oraz ich wysokość są bowiem uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej;

● chciałby skorzystać np. z ochrony związku zawodowego działającego u danego pracodawcy i takie informacje byłby niezbędne, na co on sam wyraża zgodę.

● Prawa i obowiązki pracodawcy

Zatrudniający będzie uprawniony do ujawniania informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez narażania się na zarzut bezprawności naruszenia dóbr osobistych, w sytuacji gdy zażądają tego uprawnione organy, m.in.:

● inspektorzy pracy - w trakcie przeprowadzanej kontroli mogą żądać np. wglądu w dokumentację związaną z wynagradzaniem,

● upoważnieni pracownicy ZUS - niejednokrotnie będą potrzebowali takiej informacji choćby do wyliczenia przysługujących pracownikowi świadczeń,

● sąd podczas toczącego się postępowania - przy czym ujawnienie wysokości zarobków może nastąpić też pośrednio, np. poprzez nakazanie przez sąd, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka, jeżeli pozostają oni we wspólnym pożyciu, a jeden z nich nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny,

● organ egzekucyjny w razie zaistnienia potrzeby przeprowadzenia egzekucji cywilnej lub administracyjnej - komornik ma przecież prawo do żądania podania wysokości wynagrodzenia dłużnika (pracownika) i zajęcia tego wynagrodzenia,

● urząd skarbowy - pracodawca jako płatnik przekazuje mu informacje o wysokości wynagrodzenia pracowników, uzyskanych przez nich dochodów oraz należnego i pobranego podatku.

● Uprawnienia związków zawodowych

Obowiązek udzielenia informacji o wynagrodzeniu związkom zawodowym jest problematyczny. Zgodnie z art. 28 ustawy o związkach zawodowych pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania. Podstawą odmowy pracodawcy może być przede wszystkim to, że wysokość zarobków to sfera prywatności pracownika. Ponadto, jak sam przepis literalnie wskazuje, pracodawca ma informować tylko o zasadach wynagradzania, a nie o wysokościach zarobków.

Tymczasem zasady wynagradzania są to informacje o dużym stopniu ogólności, dotyczą raczej danych o strukturze globalnej i będą wskazywały na ogólną tendencję wynagrodzeń w danym zakładzie pracy czy danej grupie zawodowej. Należy jednak pamiętać, że udostępnienie nawet tak ogólnych informacji może czasem stanowić narzędzie do samodzielnego wyliczenia przez związek wynagrodzenia konkretnego pracownika, nawet jeśli kwota nie będzie wskazana bezpośrednio. Przygotowując taką informację, należy zatem pamiętać o środkach ostrożności i dbaniu o duży stopień ogólność, aby uniknąć pośredniego wskazywania na wynagrodzenia pracowników Oczywiście, jak zostało to już wspomniane powyżej, sam pracownik może udzielić zgody na poinformowanie związku zawodowego przez pracodawcę o kwocie wynagrodzenia, jeżeli zwrócił się do organizacji związkowej np. o zbadanie prawidłowości wyliczenia przyznanego mu wynagrodzenia. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy (m.in. w uchwale z 16 lipca 1993 r., sygn. akt I PZP 28/93). W jego ocenie związki zawodowe nie mają uprawnienia do żądania od pracodawcy informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego zgody.