Ochrona rodziców - szczegółowa, ale niepełna

Brak skutecznych ograniczeń pracy ponadwymiarowej, niepełna ochrona w przypadku niestandardowych form zatrudnienia oraz nieprzyjazny rodzinie model zarządzania zasobami ludzkimi - to przykładowe mankamenty polskiego systemu wspierania pracujących rodziców. Wskazali je uczestnicy konferencji "Ochrona życia rodzinnego w prawie pracy", zorganizowanej przez Koło Naukowe Prawa Pracy "Ius Laboris" (Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego) we współpracy z Centrum Partnerstwa Społecznego "Dialog". DGP objęła patronat nad tym wydarzeniem.

- Niski wskaźnik dzietności, potęgowany emigracją zarobkową, to ogromny problem społeczny. Za granicą Polki rodzą jednak więcej dzieci, co oznacza, że potrzebna jest dyskusja na temat niedostatków naszego systemu pomocy opiekunom - tłumaczyła dr Magdalena Rycak z Uczelni Łazarskiego, organizator konferencji.

Jej zdaniem niższa dzietność w kraju wynika m.in. z braku możliwości godzenia obowiązków zawodowych i rodzicielskich. - Dobrym przykładem są przepisy o czasie pracy. W praktyce nie ograniczają one możliwości zlecania rodzicom np. podróży służbowych lub dyżuru pracowniczego. Niewystarczające są również przepisy ograniczające pracę w godzinach nadliczbowych, w szczególności w soboty, niedziele i święta, a więc o czasie szczególnie ważnym dla rodziny - dodaje.

Eksperci zwracali uwagę także na niewystarczającą ochronę przed zwolnieniem rodzica zatrudnionego na czas określony (w Polsce nie trzeba uzasadniać wypowiedzenia takiej umowy, co wywołuje wątpliwości w zakresie zgodności naszych przepisów z Kartą Praw Podstawowych UE). Nie do końca sprecyzowane są też przepisy ochronne w przypadku podejmowania niestandardowych form zatrudnienia (np. pracy zdalnej). Zdaniem uczestników debaty ważna jest też praktyka. Dla przykładu - prawo nie ogranicza maksymalnej wysokości odszkodowań z tytułu nierównego traktowania rodziców (np. w razie zwolnienia z pracy z powodu skorzystania z urlopu na dziecko), ale zazwyczaj zasądzane kwoty nie są zbyt wysokie.

Istotne znaczenie dla ochrony życia rodzinnego pracowników ma też model i kultura zarządzania w krajowych przedsiębiorstwach.

- W USA na uroczystości firmowe przychodzi się z żonami lub mężami. Jeśli finansuje się wyjazd pracownikowi, to automatycznie wlicza się też koszt wyjazdu jego rodziny. W Polsce nie ma takiego zwyczaju, co nie stawia nas w najlepszym świetle - wskazywał prof. Tadeusz Oleksyn z Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Warszawie.

W trakcie konferencji poruszono jeszcze także m.in. kwestię niewystarczającej dostępności opieki instytucjonalnej nad dziećmi, wynagradzania pracujących opiekunów oraz wpływu uelastyczniania zatrudnienia na ochronę życia rodzinnego.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl