Plazmowe rewolucje

Projekt realizowany przez Eko Hybres Sp. z o.o. jest innowacją na światową skalę. Jesienią tego roku w Parku Technologicznym AEROPOLIS w Rogoźnicy oddany zostanie do użytku nowoczesny zakład recyklingu, w którym możliwy będzie odzysk z wszelkiego rodzaju odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem elektrycznych i elektronicznych, surowców pierwotnych i energii. Umożliwi to zastosowana technologia destrukcji plazmowej. Pomysł na wykorzystanie plazmy w procesie unieszkodliwiania odpadów zrodził się w wyniku konsultacji firmy ze środowiskiem akademickim.

- Plazma wykorzystywana była już kilkadziesiąt lat temu w USA do unieszkodliwiania odpadów bojowych. W Szwecji dzięki reaktorom plazmowym z odpadów komunalnych odzyskuje się energię elektryczną i cieplną w jednostkach kogeneracyjnych. Nikt nie zajmuje się jednak plazmową destrukcją odpadów elektronicznych, a jak się okazuje, metoda ta pozwala na odzysk pierwotnych surowców, takich jak miedź, brąz czy mosiądz oraz gaz. Postanowiliśmy więc wykorzystać tę niszę i rozpoczęliśmy badania nad możliwościami, jakie daje nam technologia plazmowa. W ten sposób zrodził się pomysł, a następnie projekt linii technologicznej, która umożliwi odzysk z odpadów elektrycznych i elektronicznych czystych surowców oraz energii w postaci gazu - mówi Kazimierz Zając, prezes zarządu Eko Hybres Sp. z o.o.

Projekt został dofinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Nowoczesne technologie wdrażane przez firmę zostały wyróżnione - spośród ponad sześciu tysięcy realizowanych dzięki dotacjom unijnym projektów - przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pierwszym miejscem w kategorii "innowacyjny projekt". Nagrody zostały wręczone podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach 17 maja 2011 roku. 

Prace nad  zaprojektowaniem i skonstruowaniem ciągu technologicznego rozpoczęły się w 2009 roku. Już wczesną jesienią bieżącego roku zostanie uruchomiona linia technologiczna.

Zakład w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Rogoźnicy składa się z trzech części. Pierwszą z nich jest wydział zbierania - magazyn o powierzchni 700 m2, w którym przyjmowane będą odpady elektryczne i elektroniczne od zewnętrznych podmiotów. Zużyty sprzęt w drugim segmencie kompleksu - w wydziale przetwarzania - będzie podlegać rozbiórce i segregacji na elementy stalowe, te zawierające stopy aluminium, tworzywa oraz pozostałe, takie jak kable, uzwojenia silników, transformatorów czy zmontowane płyty drukowane i baterie. Pierwsze dwie grupy - odzyskane żelazo i aluminium - przekazywane będą na złom. Przetwarzanie pozostałych odpadów wymaga zastosowania skomplikowanych i zaawansowanych technologii z wykorzystaniem plazmy, które zajmują największą, trzecią część zakładu. Tworzywa są poddawane w atmosferze beztlenowej zgazowaniu. Otrzymywany jest w niewielkiej ilości  zeszkliwiony (obojętny) żużel oraz wysokokaloryczny zanieczyszczony gaz. Pozostałe elementy, które zawierają znaczną ilość metali kolorowych, są w atmosferze beztlenowej wytapiane i gazyfikowane w temperaturze od 2000 do 4000ºC. Proces ten pozwala na uzyskanie stopu surowców pierwotnych oraz -  tak jak w przypadku tworzyw -  gazu.

Otrzymany gaz podlega oczyszczeniu w reaktorze plazmowym. Następnie w jednostce kogeneracyjnej zamieniany jest na energię elektryczną i cieplną, która w pełni  wykorzystana jest  na potrzeby zakładu. Zasadnicze węzły procesu technologicznego są zautomatyzowane i wpięte w centralny komputerowy system kontroli i nadzoru, ponadto instalację wyposażono dodatkowo w ciągły monitoring zawartości związków emitowanych do atmosfery, aby nie przekroczyć dopuszczalnych norm.

Kluczowy efekt przetwarzania odpadów elektronicznych przy wykorzystaniu plazmy to odzysk surowców. Uzyskiwany na pierwszym etapie stop zawierający głównie miedź podlega rafinacji i na tej drodze odzyskiwane są czyste metale lub pożądane stopy, takie jak brąz czy mosiądz. Wszystkie odzyskane surowce spełniają wymogi pełnowartościowych produktów i mogą ponownie trafić do sprzedaży. Działalność zakładu można więc uznać za w pełni ekologiczną (bezodpadową).

Projekt realizowany przez spółkę Eko Hybres udowadnia, że współpraca nauki z biznesem oraz odwaga w podejmowaniu innowacyjnych działań są drogą prowadzącą do sukcesu rynkowego.

@RY1@i02/2011/125/i02.2011.125.127.007a.101.jpg@RY2@

@RY1@i02/2011/125/i02.2011.125.127.007a.102.jpg@RY2@

Magdalena Pułym