Zabezpiecz się przed niespodziewaną przerwą w zasilaniu

Niebezpieczeństwo utraty danych stwarza nagłe odcięcie dopływu prądu do komputera, co skutkuje całkowitą i bezpowrotną utratą informacji znajdujących się w pamięci operacyjnej. Jednocześnie komputery, a dokładniej wchodzące w ich skład skomplikowane układy elektroniczne, bywają bardzo wrażliwe na wahania napięcia. Częste skoki mogą powodować poważne uszkodzenia sprzętu.

Większy nacisk na bezpieczeństwo

Aby się zabezpieczyć przed takimi niespodziankami, już nie tylko wielkie korporacje, ale również małe i średnie przedsiębiorstwa oraz wielu indywidualnych użytkowników inwestuje w zakup zasilacza awaryjnego, tzw. UPS (ang. Uninterruptible Power Supply).

Zasilacz awaryjny to urządzenie zapewniające komputerowi ciągły dopływ prądu o stałym napięciu. Jego zadaniem jest stała kontrola wartości napięcia dostarczanego przez elektrownię. W przypadku jego wahań (chwilowych zaników lub przepięć) UPS stabilizuje napięcie tak, aby dotarło do zabezpieczanego sprzętu we właściwej postaci. Gdy zdarzy się nagła przerwa w dostawie prądu, wówczas z własnej baterii zasila ono sprzęt tak, abyśmy zdążyli zachować niezbędne dane, a następnie sami wyłączyli komputer. Takie awaryjne zasilanie może trwać w zależności od modelu zasilacza od kilku do kilkunastu minut.

- W ostatnich latach obserwujemy równomierny rozwój polskiego rynku systemów zasilania awaryjnego we wszystkich sektorach: UPS-ów, agregatów prądotwórczych i systemów specjalizowanych. Firmy wykazują coraz większą troskę o bezpieczeństwo swoich operacji i jednocześnie są gotowe przeznaczać na ten cel więcej pieniędzy - mówi Maciej Mączyński, wiceszef działu IT w firmie APC by Schneider Electric. W przypadku APC największy udział w sprzedaży UPS-ów mają urządzenia dla małych i średnich firm oraz dla użytkowników indywidualnych, jednak najszybciej rozwija się segment zasilaczy online o dużej mocy.

Zdaniem Mączyńskiego jest to przede wszystkim efekt coraz większej zależności przedsiębiorstw od systemów IT. - Każda przerwa w dostępie do informacji powoduje wymierne straty finansowe, firmy dostrzegają więc konieczność zabezpieczania sprzętu, aby uniknąć nawet najkrótszego przestoju - podkreśla Maciej Mączyński.

Jak wybierać UPS?

Wybierając taki sprzęt do firmy, warto kierować się nie tylko jego ceną. Należy także zwrócić uwagę na serwis i gwarancję. Coraz więcej klientów wybiera modele, które redukują pobór energii, dzięki czemu rachunki za prąd są niższe. Zakup UPS traktują jako inwestycję w bezpieczeństwo swojej firmy oraz gwarancję komfortu pracy.

Według ekspertów najlepszą ochronę zapewniają UPS-y online. Muszą je bezwzględnie wybierać firmy, które nie mogą pozwolić sobie na ryzyko wystąpienia awarii czy nawet kilkuminutowego przestoju sieci, a więc stosować je należy w przypadku baz danych, call-center, centrów billingowych, sal operacyjnych czy procesów przemysłowych.

UPS line-interactive zapewniają efektywną ochronę sprzętu od zmian napięcia i częstotliwości w sieci elektroenergetycznej. Najczęściej stosowane w komputerach stacjonarnych, małych serwerach, sprzęcie biurowym. W przypadku awarii sieci (tj. całkowitego zaniku bądź wyjścia parametrów poza obszar tolerancji) system uruchamia się i wykorzystuje energię zmagazynowaną w baterii.

Natomiast najtańsze UPS-y offline nie są najlepszym rozwiązaniem, zdecydowanie gorzej radzą sobie np. ze spadkami napięcia czy przeciążeniami w sieci. Można je wybrać, gdy firma dysponuje szczupłym budżetem, a UPS zasila jedno lub niewielką grupę urządzeń.

Kilka faktów o UPS-ach

● Zasilacz UPS to urządzenie elektryczne umieszczone pomiędzy siecią elektryczną a sprzętem elektronicznym.

● Zasilacz UPS zawiera akumulator lub jest podłączony do źródła zasilania dostarczającego prąd w przypadku odcięcia zasilania głównego. Okres podtrzymania (działanie autonomiczne) zależy od rozmiaru akumulatora zasilacza UPS.

● Zasilacz gwarantuje czas na bezpieczne wyłączenie najważniejszych elementów systemu komputerowego, co zapobiega utracie i/lub uszkodzeniu danych.

● W przypadku awarii zasilania sieciowego zasilacz UPS przełącza się w tryb pracy akumulatora, natychmiast zapewniając zasilanie bez zakłóceń i zachowanie stanu działania podłączonego urządzenia (obciążenia). Chroni także komputery i dane przed innymi problemami z zasilaniem.

● W zależności od rozmiaru zasilacz UPS można podłączyć do 13-amperowego gniazda lub połączyć go na stałe z tablicą rozdzielczą zasilania sieciowego.

Rodzaje urządzeń

- podczas normalnej pracy sieciowej zasilany jest sam układ sterowania, co pozwala zmniejszyć straty energii. Napięcie zasilania jest monitorowane i w razie jego zaniku, zbytniego obniżenia lub podwyższenia układ sterowania odłącza zasilanie z sieci, a UPS przechodzi w stan pracy akumulatorowej.

- działają na podobnej zasadzie jak zasilacze typu offline. Tym, co je wyróżnia, jest synchronizacja fazowa falownika z siecią zasilającą. Taka synchronizacja pozwala zredukować zakłócenia oraz przerwy napięcia wyjściowego. Napięcie jest monitorowane przez filtr przeciwzakłóceniowy i AVR - układ regulacji napięcia. Awaria zasilania powoduje przełączenie zasilacza na pracę z zasilaniem z akumulatora. Falownik napięcia w UPS-ie zmienia wtedy napięcie stałe na przebieg przypominający sinusoidę pochodzącą z sieci.

- w zasilaczu tego typu napięcie z sieci przetwarzane jest na napięcie stałe, które następnie jest przetwarzane przez falownik na przebieg sinusoidalny. Wymusza to ciągłą pracę falownika, ale dzięki temu sprzęt jest całkowicie odseparowany od sieci zasilającej i nie występuje opóźnienie związane z przełączeniem pomiędzy pracą sieciową a akumulatorową.

- ich zasada działania jest identyczna jak w przypadku zasilaczy typu online, ale są wyposażone w większą liczbę falowników, które pracują równolegle. Dzięki temu uszkodzenie falownika nie powoduje przerwy w pracy pozostałych i UPS nie przerywa swojego działania.

Marek Jaślan

mf dgp@infor.pl