Krajowy system płatności - czy jest potrzebny i możliwy

Jednymi z najistotniejszych przyczyn niedostatecznego udziału płatności kartowych w Polsce w relacji do płatności detalicznych ogółem są skutki stosowania monopolistycznych praktyk międzynarodowych organizacji płatniczych Visa oraz MasterCard na polskim rynku.Nadmiernie wysokie koszty, brak transparentności, pozorna konkurencja między organizacjami płatniczymi, brak motywacji ze strony banków do budowy alternatywnych systemów krajowych - to przyczyny, dla których Polacy nie mogą w sposób powszechny płacić kartami (jedynie ok. 20 proc. punktów handlowo-usługowych wyposażonych jest w terminale płatnicze). Dlatego też warto zastanowić się nad budową narodowego systemu płatności bezgotówkowych, dzięki któremu będziemy mogli w sposób skokowy zmniejszyć różnice w relacji do średnich europejskich standardów w tym zakresie.

Czy jest możliwa budowa nowego otwartego systemu krajowego opartego na rozwiązaniach wykorzystujących efekty rewolucji technologicznej w postaci płatności mobilnych? Odpowiedź jest jak najbardziej twierdząca. Obecnie mamy doskonały klimat służący do podjęcia rozmów ponad podziałami: banki są zainteresowane zrekompensowaniem utraconych przychodów z interchange fee, uwzględniając rosnący rynek transakcyjny, planowane są regulacje unijne zasadniczo otwierające rynek na nowych dostawców usług. Detaliści deklarują zainteresowanie promowaniem nowego instrumentu płatniczego, o ile oczywiście będzie się to wiązało np. z niższymi kosztami akceptacji lub szybszym wpływem środków z dokonanej przez klienta transakcji. Współpraca podmiotów chcących wziąć udział w takim projekcie musi odbywać się w formule coopetition, pozwalającej zachować wysoką konkurencyjność produktową wobec konsumentów przy braku powielania tego, co powinno być wspólne, czyli systemu rozliczeniowego oraz standardu dostępu do rachunków płatniczych (tzw. źródło pieniądza). W tym zakresie podmioty krajowe dysponują rozwiązaniami dorównującymi, a w wielu wypadkach przewyższającymi rozwiązania funkcjonujące na innych rynkach.

Drugim bardzo ważnym argumentem przemawiającym za budową krajowego systemu płatności bezgotówkowych jest bezpieczeństwo rozumiane nie tylko w aspekcie niezawodności systemów czy transmisji danych towarzyszących dokonywanej czynności płatniczej, ale także, a może przede wszystkim, w ujęciu ochrony informacji wrażliwych także dla bezpieczeństwa narodowego. Niezmiernie trudno jest uzasadnić racjonalnie sytuację obecną, w której processing transakcji realizowanych w naszym kraju kartami amerykańskich korporacji Visa i MasterCard odbywa się poza granicami Polski. Dążyć należy do rozwiązań stosowych m.in. w Holandii czy Rosji, czyli do obowiązku procesowania i rozliczania transakcji na terenie kraju. W ten sposób wrażliwe dane finansowe, które, nie są pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego nie będą wydostawać się poza granice Polski. Warto też nadmienić, że korzyścią dodatkową wynikającą ze zlokalizowania systemu rozliczeniowego na terenie Polski będzie jego większa odporność na ewentualne niepożądane ingerencje zewnętrzne.

@RY1@i02/2013/240/i02.2013.240.20000050k.802.jpg@RY2@

Robert Łaniewski, prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego

Robert Łaniewski

prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego