Czy trzeba zbierać więcej odpadów

Przedsiębiorcy powinni zbierać odpady ze zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych.

- Planowane było podniesienie limitów. Czy faktycznie w tym roku trzeba będzie zebrać więcej tych odpadów - pyta pan Mariusz z Poznania.

Producenci i importerzy pralek, lodówek, telewizorów czy suszarek do włosów będą musieli zebrać więcej odpadów z takich urządzeń. Ilość zebranych elektrośmieci w 2011 roku będzie musiała odpowiadać 35 proc. średniej masy nowego sprzętu, jaki producent bądź importer wprowadził na rynek. Przewiduje to rozporządzenie ministra środowiska z 31 grudnia 2010 r. w sprawie minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu. Wymagania te weszły w życie 4 stycznia 2011 r.

Jeszcze w 2010 roku producenci i importerzy sprzętu RTV i AGD musieli zbierać elektroodpady stanowiące 24 proc. tego, co wprowadzają do sprzedaży w postaci nowych urządzeń. Podniesienie poprzeczki w zakresie zbiórki elektrycznych odpadów wynika stąd, że Polska nie zbiera odpowiedniej ilości starych urządzeń. Unia Europejska wymaga, aby średnio w każdym roku zbierano 4 kg zużytych urządzeń RTV i AGD na jednego mieszkańca kraju. Tymczasem oficjalne dane pokazują, że w 2009 roku zebraliśmy średnio 2,7 kg na jednego mieszkańca kraju. Nieoficjalne mówi się, że dane te są zawyżone, gdyż faktyczna zbiórka wynosi poniżej 2 kg.

Nowe wymagania są nieco niższe niż zapowiadano. Wcześniej Ministerstwo Środowiska chciało, by przedsiębiorcy zebrali odpady stanowiące 39 proc. masy nowych urządzeń wprowadzanych na rynek. Ostatecznie przyjęto, że limit wymaganej zbiórki wynosić ma 35 proc.

Zmiana ma sprawić, że przedsiębiorcy zbiorą więcej odpadów z urządzeń RTV i AGD. Problem polega na tym, że kontrole przestrzegania obowiązków w tym zakresie są nie zawsze skuteczne. Tymczasem niektórzy przedsiębiorcy tworzą fikcyjnie dokumenty potwierdzające realizację ustawowych wymagań, by nie ponosić wysokich kosztów prawidłowej organizacji systemu gospodarki odpadami ze zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Fałszując dane wykazują, że zebrano odpowiednią ilość starych sprzętów i osiągnięto wymagane poziomy recyklingu i odzysku. W ten sposób nie ponoszą sankcji w postaci opłat produktowych, np. za brakujące kilogramy do wskazanych przez ministerstwo limitów. Dlatego większe wymagania bez uszczelnienia kontroli mogą pogłębić patologie w tym sektorze, tym bardziej że wzrosną koszty gospodarowania odpadami ze zużytego sprzętu.

lukasz.kuligowski@infor.pl

Rozporządzenie ministra środowiska z 31 grudnia 2010 r. w sprawie minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu (Dz.U. z 2011 r. nr 3, poz. 5).