Szpital, uczelnia i remiza mogą się ubiegać o wsparcie

To już czwarty kolejny nabór na tego rodzaju przedsięwzięcia. Fundusz oferuje tym razem 30 proc. dotacji oraz pożyczkę umożliwiającą pokrycie dalszych 60 proc. kosztów kwalifikowanych. Łącząc obie oferty, inwestorzy mogą więc przeprowadzić gruntowną termomodernizację budynków użyteczności publicznej, angażując na początek jedynie 10 proc. środków własnych. Na spłatę pożyczki można będzie w przyszłości przeznaczać pieniądze zaoszczędzone na zmniejszonym zapotrzebowaniu na energię. Ponieważ czas składania wniosków jest krótki, z oferty będą mogli skorzystać przede wszystkim ci, którzy już mają opracowane projekty i przeprowadzone audyty energetyczne. Zaletą konkursu (bo na takiej zasadzie będzie przyznawane dofinansowanie) jest to, że dotyczy on nie tylko przyszłych inwestycji, ale i tych, które już zostały rozpoczęte i nie zostały dotychczas zakończone. Okres, za jaki koszty mają być uznane za kwalifikowane, rozpoczyna się 1 stycznia 2007 r., a kończy 30 czerwca 2014 r. Przy czym te, które zostały poniesione przed datą złożenia wniosku, mogą być uznane za kwalifikowane i stanowić podstawę wyliczenia wysokości dofinansowania, jednak z zastrzeżeniem, że będą uznane jako wkład własny wnioskodawcy i zaliczone do kosztów całkowitych niepodlegających refundacji ze środków NFOŚiGW lub GIS, czyli Krajowego Systemu Zielonych Inwestycji (skrót od ang. Green Investment Scheme).

Dla kogo dofinansowanie

Na wsparcie mogą liczyć samorządy i ich związki, uczelnie, instytuty badawcze, zakłady opieki zdrowotnej, organizacje pozarządowe, ochotnicze straże pożarne i inne tego rodzaju instytucje. Najważniejszymi warunkami progowymi jest to, aby minimalny koszt inwestycji przekraczał 2 mln zł, zaś zakres prac przewidzianych w składanych projektach musi wynikać z przeprowadzonych audytów energetycznych. Inwestowanie w lepsze zarządzanie energią dla beneficjenta oznacza znacznie mniejsze zapotrzebowanie na drożejące nośniki energii, przynosi też korzyści lokalnemu społeczeństwu - daje większy komfort użytkowania zmodernizowanych budynków i pozwala na uniknięcie zbędnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery.

Warto pamiętać, że termomodernizacja to nie tylko standardowa wymiana okien i ocieplenia ścian. Może być to też zainstalowanie nowoczesnego pieca w miejsce przestarzałego i odpowiednich przyrządów w kotłowni. Wymienić można również instalację centralnego ogrzewania, również zainwestowanie w kolektory słoneczne, pompę ciepła, a nawet klimatyzację, to wszystko składa się bowiem na poprawę bilansu energetycznego budynków.

Nabór wniosków o dofinansowanie projektów termomodernizacyjnych odbywa się w ramach programu "Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej" organizowanego przez NFOSiGW. Popyt na tego typu wsparcie finansowe zazwyczaj znacznie przewyższa dostępne środki - niekiedy nawet 10-krotnie. - Nasze wsparcie ma charakter długofalowy, są to działania powtarzalne i dokładamy wszelkich starań, żeby te wnioski, które są dobrze przygotowane, prędzej czy później zostały uhonorowane dofinansowaniem i posłużyły środowisku i naszemu społeczeństwu - mówi Jan Rączka, prezes Zarządu NFOŚiGW. - Inwestycje w poprawę efektywności energetycznej, również w budynkach użyteczności publicznej, dofinansowujemy od dawna i z różnych źródeł.

Jednak ten, kto nie chce odkładać prac, musi dobrze pilnować zarówno terminów, jak i zasad uczestnictwa w naborze. Szanse mają też ci, których wcześniejsze wnioski nie doczekały się realizacji - dokumentacja nie uległa bowiem zmianie w stosunku do wcześniej opublikowanych warunków.

Niespełna dwa tygodnie na wnioski

Wnioski o wsparcie można składać od 18 do 31 maja 2012 r., do godz. 15.30.

Z regulaminu konkursu wynika wyraźnie, że wnioski, które wpłyną po terminie, nie będą rozpatrywane.

Dlatego zainteresowani przyznaniem dofinansowania często osobiście składają papiery. To także znaczy, że fundusz nie uwzględni nadanego w ostatniej chwili na poczcie wniosku, praktycznie nie ma bowiem szans, by dotarł na czas do siedziby NFOŚiGW. Także inne pisma, uzupełnienia czy wyjaśnienia i odwołania składane w toku konkursu trzeba dostarczać w ustalonych terminach na adres: ul. Konstruktorska 3a, 02-673 Warszawa.

Wyniki konkursu mają być ogłoszone zarówno na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jak i na stronie Ministerstwa Środowiska. Trzeba pamiętać, że konkurs przeprowadzany jest jawnie, a przystąpienie do niego oznacza, że wnioskodawca zezwala na publiczne ujawnienie wszystkich złożonych papierów. Jeśli zainteresowany wsparciem nie przedstawi listy dokumentów lub informacji, które nie mogą być udostępniane (wraz z uzasadnieniem), np. ze względu na tajemnicę handlową, oznaczać to będzie, że wszystkie przedłożone papiery mogą być jawne (zgodnie z właściwymi przepisami).

Jeżeli występujący o dotację chce uzyskać dodatkowo także pożyczkę ze środków NFOŚiGW, musi złożyć równocześnie z wnioskiem o dofinansowanie w formie dotacji odrębny wniosek o wsparcie w formie pożyczki, zgodnie z wzorami zamieszczonymi na stronie internetowej NFOŚiGW. Procedura oceny jest w tym wypadku analogiczna do dotacji.

Wniosek o pożyczkę wraz z załącznikami (oryginał i kopia) należy umieścić w odrębnej teczce z widocznym napisem "pożyczka". Wersja elektroniczna powyższych dokumentów powinna być zamieszczona na płycie CD dołączonej do wniosku o dotację.

Także dla grupy

O środki można występować nie tylko dla indywidualnych obiektów, możliwe są projekty grupowe. Jednak w takim wypadku progowa wartość inwestycji to nie 2 ale 5 mln zł. Chodzi przy tym o przedsięwzięcie, które realizuje wspólnie kilka podmiotów na podstawie zawartego porozumienia. W takim wypadku wniosek o udzielenie dofinansowania w formie dotacji może złożyć wyłącznie podmiot wskazany w porozumieniu jako lider. Partnerzy mogą otrzymać dofinansowanie wyłącznie w formie pożyczki na podstawie wniosku lidera złożonego w ich imieniu (Lider może również sam ubiegać się o pożyczkę).

Jeżeli natomiast partner, który uzyska dofinansowanie w formie pożyczki, chce pokrywać koszty w ramach projektu grupowego z dotacji lidera, to musi zawrzeć odpowiednie porozumienie z nim. Takie porozumienie jest załącznikiem do wniosku o dofinansowanie.

Konieczny audyt

Zakres prac termomodernizacyjnych musi wynikać z audytu energetycznego wykonanego zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (Dz.U. z 2009 r. nr 43, poz. 346).

Dla przedsięwzięć rozpoczętych przed ogłoszeniem konkursu, dla których zakres prac został określony na podstawie audytów wykonanych od 1 stycznia. 2005 r. do 19 marca 2009 r., możliwe jest przedłożenie dokumentu zgodnego z obowiązującymi wówczas przepisami. Ale w takiej sytuacji wymagana jest jednak korekta w zakresie zapotrzebowania na energię cieplną do ogrzewania przed modernizacją i po niej.

Powinno być to obliczone w oparciu o przepisy i normy obowiązujące na dzień opracowania wniosku.

Generalnie wniosek ma szansę na przyjęcie, gdy w wyniku przeprowadzonych prac modernizacyjnych obliczeniowe zapotrzebowanie na ciepło (tj. roczne obliczeniowe zużycie energii do ogrzewania budynków) ma zmniejszyć się w stosunku do stanu pierwotnego o minimum 30 proc. dla całego przedsięwzięcia.

Zgodnie z prawem

Projekty z zakresu termomodernizacji obiektów budowlanych muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującym prawem, między innymi ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.). Chodzi przede wszystkim o ochronę obszarów Natura 2000 oraz inne formy ochrony przyrody. Należy zwracać więc szczególną uwagę na działania polegające na organizacji dostaw, lokalizacji i organizacji placu magazynowego budowy oraz na prace prowadzonych na strychach czy stropodachach (mogą tam mieszkać chronione gatunki ptaków czy nietoperzy). Informacji, jak prowadzić prawidłowe działania, udzielają przedstawiciele regionalnych dyrekcji ochrony środowiska.

Trzeba też pilnować, żeby wartości współczynnika przenikania ciepła "U" poszczególnych przegród budowlanych nie były wyższe od wartości maksymalnej określonej w rozporządzeniu ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Na koniec ranking

Po zakończeniu oceny wszystkich wniosków zgodnie z kryteriami selekcji tworzony jest projekt listy rankingowej przedsięwzięć zakwalifikowanych do dofinansowania. O miejscu przedsięwzięcia na liście rankingowej decydować ma wskaźnik efektywności kosztowej DGC, który pokazuje, jaki jest techniczny koszt w złotych uzyskania tzw. celu jednostki. Jeżeli kwoty, o które wnioskowano w zgłoszonych do konkursu przedsięwzięciach, przekroczą dostępne środki, lista rankingowa zostanie podzielona na podstawową (na której umieszczone będą najlepsze przedsięwzięcia, i rezerwową (na której umieszczane będą przedsięwzięcia, dla których pula środków została wyczerpana).

Ważne

Dla dokumentów przesłanych pocztą lub kurierem za dzień wpływu uważa się dzień rejestracji dokumentacji w kancelarii NFOŚiGW. Potwierdzana jest ona pieczęcią kancelaryjną

Kto ma szanse na pomoc

● jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;

● podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego niebędące przedsiębiorcami;

● Ochotnicza Straż Pożarna;

● uczelnie w rozumieniu ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz instytuty badawcze;

● samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz podmioty lecznicze prowadzące przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych;

● organizacje pozarządowe, Kościoły i inne związki wyznaniowe wpisane do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych oraz kościelne osoby prawne.

Czego trzeba dopilnować

Składający wniosek musi zadbać o merytoryczną i formalną stronę przedsięwzięcia. To znaczy, że:

● wniosek ma być złożony w terminie,

● ma być sporządzony na obowiązującym formularzu i wypełniony w języku polskim,

● ma być kompletny, prawidłowo podpisany, posiadać wymagane załączniki do oceny techniczno-ekologicznej i finansowej,

● ma zawierać poprawne wyliczenia arytmetyczne,

● rodzaj przedsięwzięcia i beneficjent muszą spełniać warunki konkursu,

● koszty są zgodne z katalogiem "Kosztów kwalifikowanych".

Obowiązkowe jest dołączenie sporego pliku załączników. Ich lista znajduje się w załączniku nr 2 do regulaminu konkursu.

● Rodzaj i wysokość planowanego dofinansowania są zgodne ze szczegółowymi zasadami udzielania dofinansowania obowiązującymi w danym programie.

Jeśli chodzi o wymogi merytoryczne, które wpływać będą na selekcję i wybór przedsięwzięć, trzeba pamiętać o:

● zastosowaniu nowych urządzeń,

● przy wyborze wariantu realizacji - podaniu m.in. uzasadnienia dla przyjętego rozwiązania,

● zadbaniu m.in. o poprawny dobór technologii zapewniający trwałość rzeczową inwestycji oraz realistyczny harmonogram wdrażania projektu,

● właściwym efekcie ekologicznym, w tym: wiarygodności założeń i danych, przy czy taki efekt ma być nie tylko możliwy do osiągnięcia, lecz także do utrzymania w ciągu 5 lat po zakończeniu przedsięwzięcia,

● tym, żeby analizę kosztów, w tym: nakłady inwestycyjne i koszty eksploatacyjne, oszacować w oparciu o wiarygodne dane i racjonalne założenia,

● uwarunkowaniach rynkowych, czyli np. prawidłowej ocenie potencjału źródła energii odnawialnej czy możliwości pozyskania surowców i produkcji energii,

● przejrzystej strukturze własnościowej i formie prawnej, także o złożonym wniosku o pozwolenia budowlane lub posiadanie go (o ile jest wymagane); ma to dotyczyć wszystkich elementów inwestycji,

● wiarygodnym przygotowaniu finansowym - wykonalnym i trwałym, także o rodzaju i wysokości zabezpieczeń akceptowalnym dla NFOŚiGW,

● spełnianiu wymagań termo modernizacyjnych opisanych w załaczniku nr 6 do regulaminu.

Szczegóły na temat dofinansowania są dostępne na stronie internetowej NFOŚiGW: www.nfosigw.gov.pl w zakładce: System Zielonych Inwestycji - GIS

Na jaki cel

Wsparcie z obecnego programu może być przeznaczone na takie zadania jak:

● ocieplenie obiektu,

● wymiana okien,

● wymiana drzwi zewnętrznych,

● przebudowa systemów grzewczych (wraz z wymianą źródła ciepła),

● wymiana systemów wentylacji i klimatyzacji,

● przygotowanie dokumentacji technicznej dla przedsięwzięcia,

● zastosowanie systemów zarządzania energią w budynkach,

● wykorzystanie technologii odnawialnych źródeł energii (np. kolektorów słonecznych),

● wymiana oświetlenia wewnętrznego na energooszczędne (jako dodatkowe zadania realizowane równolegle z termomodernizacją obiektów).

Zofia Jóźwiak

zofia.jozwiak@infor.pl