Czyste powietrze dzięki NOXy

Konieczność redukcji emisji przemysłowych i ograniczania emisji spalin w samochodach ciężarowych, sprzęcie drogowym i budowlanym stały się szansą dla Grupy Azoty do zastosowania nowatorskich rozwiązań w obszarze czystego powietrza. Polska grupa chemiczno-nawozowa oferuje technologię, która ma zastosowanie zarówno w energetyce, energochłonnych zakładach przemysłowych, jak i w sektorze transportu.

Zmniejszenie poziomu emisji tlenków azotu

W sektorze przemysłowym do redukcji emisji zanieczyszczeń zobowiązane są duże źródła spalania, w szczególności elektrownie, elektrociepłownie, spalarnie śmieci czy cementownie. Przedsiębiorstwa te do 2016 roku muszą zmniejszyć poziom emisji tlenków azotu (NOx) do 200mg/Nm³. Aby sprostać temu wyzwaniu, sięgają po sprawdzoną technologię selektywnej redukcji katalitycznej (SCR), uznaną przez międzynarodowe gremia za najlepszą dostępną technologię. W instalacjach odazotowania w technologii SCR stosowane są: woda amoniakalna, granulat mocznika lub roztwory mocznika o różnym stężeniu. Z tego powodu Grupa Azoty opracowała gamę produktów - reduktorów tlenków azotu - RedNox™, do której zaliczają się: NOXy™ (wcześniej AdBlue®), PULNOx® oraz LIKAM®.

Z rozwiązań skorzystały największe grupy energetyczne: PGE, Tauron, Enea, PAK, EDF, grupy ciepłownicze PGNiG Termika i Dalkia, a także cementownie: Warta, Odra, Lafarge i Grupa Ożarów.

Technologia SCR oparta na roztworze mocznika o stężeniu 32 proc. czyli NOXy™ znalazła także zastosowanie w redukcji emisji w transporcie.

- Rynek AdBlue®, który w Europie liczy już ponad 10 lat znajduje się w ciągłej fazie wzrostu. Czynnikiem stymulującym ten rozwój jest potrzeba spełniania przez producentów pojazdów drogowych kolejnych, coraz surowszych norm redukcji spalin - mówi Hubert Kamola, dyrektor departamentu korporacyjnego sprzedaży nawozów Grupy Azoty S.A. (Tarnów).

Europejskie normy emisji spalin

Samochody, aby otrzymać homologację niezbędną do poruszania się po drogach Unii Europejskiej, muszą spełniać europejskie normy emisji spalin (EURO). Obecnie obowiązuje norma Euro5, która ograniczyła emisję tlenków azotu do poziomu 2000mg/kWh. Po wdrożeniu normy Euro6 jeszcze bardziej zostaną zaostrzone normy emisji tlenków azotu, ich maksymalne wartości będą wynosić od 400 mg/kWh do 2000 mg/kWh.

Polska konsumuje blisko 100 tys. ton NOXy™. To, co na początku powstawania rynku było bardzo uciążliwe zwłaszcza dla użytkowników, czyli tankowanie, przeszło dynamiczny rozwój i dzisiaj produkt jest dostępny prawie na każdej stacji paliw, hurtowni motoryzacyjnej czy serwisie samochodowym w Polsce.

- Prognozuje się, że konsumpcja w Europie w 2013 r. osiągnie poziom 2 mln ton, co oznacza wzrost o około 15 proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem. Taka dynamika wzrostu ma utrzymać się przez kilka następnych lat - dodaje Hubert Kamola.

Skuteczność selektywnej redukcji katalitycznej z wykorzystaniem NOXy™ opiera się na redukcji tlenków azotu w nietoksyczny azot i parę wodną w układach wydechowych silników. Roztwór mocznika tworzy w podwyższonej temperaturze, w strumieniu spalin trafiających na katalizator, amoniak, a ten redukuje emisje tlenków azotu. Takie rozwiązanie pozwala producentom aut na utrzymanie osiągów silnika przy jednoczesnej redukcji emisji spalin. Dlatego ta nowatorska i ekologiczna metoda jest preferowana przez producentów silników spalinowych.

- Korzyści ze stosowania produktu to redukcja zużycia paliwa o 3-4 proc. przez silniki spełniające wymogi normy Euro4 oraz o 5 proc. przez silniki zgodnie z normą Euro5. Szacuje się, że oszczędności w zużyciu paliwa w przypadku najnowszych silników wysokoprężnych Euro6 mogą przynieść oszczędności o 2-3 proc. w stosunku do poprzednich modeli silników - wyjaśnia Hubert Kamola.

Selektywna redukcja katalityczna może być łączona z technologią EGR polegającą na redukcji za pomocą filtrów ilości tlenków azotu w silniku w połączeniu z redukcją emisji cząsteczek stałych. To pozwala na spełnienie kolejnej bardziej restrykcyjnej normy emisji spalin, jaką jest EURO6, wchodzącej w życie w roku 2014.

Niższe stawki opłat

Wraz ze wzrostem klasy pojazdów w Euro, obowiązują niższe stawki opłat elektronicznych w systemie viaTOLL. Zdaniem ekspertów, jest to bodziec przemawiający za wymianą taboru na nowocześniejszy. Wzrasta udział samochodów ciężarowych, które spełniają najostrzejsze normy emisji spalin Euro4, Euro5 i Euro6, pociągając za sobą wzrost popytu na NOXy™.

- Dostrzegamy również potencjał płynący z sektora off-road i samochodów osobowych, dla których obowiązek stosowania produktu zostanie wprowadzony z początkiem 2014 roku - dodaje Hubert Kamola.

Szacowane zużycie produktu dla aut osobowych wynosi 0,9 l/1000 km, zatem zbiornik NOXy™ pozwoli na pokonanie dystansu 20 000 km.

- Sporym zainteresowaniem cieszy się produkt sprzedawany luzem, bezpośrednio ze zbiornika magazynowego z systemem dystrybucyjnym, z uwagi na wygodę i szybką dostępność produktu - mówi Hubert Kamola.

Zaznacza, że również wiele stacji paliw, zlokalizowanych na trasach przejazdu ruchu "ciężkiego" inwestuje w infrastrukturę do tankowania bezpośrednio z dystrybutora, przy jednoczesnym ograniczaniu sprzedaży produktu konfekcjonowanego. - Spodziewane są kolejne inwestycje w zbiorniki magazynowe i dystrybucyjne. Wiele firm podejmuje również decyzje o wymianie zbiorników z mniejszych (np. 4-5 tys. litrów) na większe, ponad 10 tys. litrów - mówi Hubert Kamola.

NOXy™ dostarczany jest do lokalizacji, które obsługują ruch tranzytowy, jak i do centrów miast, zarówno tych dużych, jak i mniejszych - w sumie do kilkudziesięciu lokalizacji. Są to zarówno sieciowe stacje benzynowe, jak i niezależne prywatne firmy oferujące produkty paliwowe i inne im towarzyszące. NOXy™ dostarczany jest zarówno specjalistycznym taborem cystern bezpośrednio do zbiorników znajdujących się na stacjach, jak i w formie konfekcjonowanej w szerokim asortymencie opakowań. Zdolności produkcyjne Grupy Azoty w zakresie mocznika i amoniaku gwarantują ciągłość i zapewniają kompleksową ofertę wobec rosnącego zapotrzebowania na produkty redukujące szkodliwe emisje.

Szacowane zużycie produktu dla aut osobowych wynosi 0,9 l/1000 km, zatem zbiornik NOXy™ pozwoli na pokonanie dystansu 20 000 km