Jak skuteczniej walczyć ze smogiem

Jak wynika z najnowszych wyliczeń Światowej Organizacji Zdrowia, na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie, 36 leży w Polsce. Statystyka jest nawet gorsza niż dwa lata temu, gdy w takim samym raporcie WHO figurowały 33 nasze miejscowości. Z czego wynikają problemy Europy i Polski ze smogiem? Na to pytanie stara się odpowiedzieć firma InnoEnergy, wraz z Deloitte przygotowując raport Clean Air Challenge, który ma zostać upubliczniony we wrześniu w Brukseli. Jednocześnie raport ma zachęcić przedsiębiorców i wszelkiego rodzaju innowatorów do dzielenia się rozwiązaniami służącymi zwalczaniu niskiej emisji.

- Zdajemy sobie sprawę, że to przede wszystkim transport i ciepłownictwo odpowiadają za problemy związane ze smogiem w naszych miastach. InnoEnergy jest inwestorem, finansujemy rozwój technologii, modeli biznesowych i rozwiązań, które mogą odpowiedzieć na wyzwania transformacji energetycznej - zaznaczył Marcin Lewenstein, dyrektor ds. innowacji w InnoEnergy.

InnoEnergy i Deloitte wskazują sześć głównych przyczyn smogu w Polsce. To brak norm dotyczących sprzedawanych paliw stałych na cele grzewcze, polityka transportowa premiująca indywidualny transport samochodowy, słabe egzekwowanie kar i mandatów za palenie odpadami czy nadmierną emisję w transporcie, niewystarczające zachęty do wymiany kotłów grzewczych, brak wystarczających baz wskaźników danych i przekrojowych analiz, niski kapitał społeczny i brak świadomości. Ze względu na te zaniedbania Polska ma obok Bułgarii największy problem z niską emisją w Europie. Ale to nie znaczy, że tego problemu nie mają też inne państwa.

- Niemcy czy Włochy też mierzą się z podobnymi wyzwaniami. Niemcy dużo bardziej skupiają się na kwestii transportu niż ogrzewania i ciepła. Ale północne Włochy mają już zbliżone wyzwania do większości polskich miast - zauważyła Irena Pichola z Deloitte, lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju w Polsce i Europie Środkowej.

Artur Michalski, zastępca prezesa w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zaznaczył, że w dążeniu do czystego powietrza najbardziej wymierny efekt daje podłączanie gospodarstw domowych do sieci ciepłowniczej. Dodał również, że tam, gdzie to możliwe, NFOŚiGW będzie chciał inwestować w geotermię. - Ubolewam natomiast, że regionalne programy operacyjne wciąż pozwalają uzyskiwać dofinansowanie na zakup autobusów z silnikiem diesla - ocenił Michalski.

Za skutecznością metody podłączania do sieci ciepłowniczych opowiedział się również Tomasz Kosiński, dyrektor biura PKEE Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej. - To najlepsza metoda walki z niską emisją - ocenił.

Z kolei burmistrz Tarnowskich Gór Arkadiusz Czech zwrócił uwagę na potrzebę edukowania społeczności lokalnych. Tarnowskie Góry postanowiły, że zamiast stygmatyzować tych mieszkańców, którzy przyczyniają się do powstawania smogu, będą chwalić tych, którzy najlepiej dbają o powietrze. - Chcieliśmy osiągnąć w ten sposób efekt psychologicznego oddziaływania - zaznaczył burmistrz Tarnowskich Gór.

Zdaniem Henryka Muchy, prezesa PGNiG Obrót Detaliczny, istotne jest to, że dyskusja o smogu w przestrzeni publicznej stała się bardziej intensywna w ciągu ostatnich dwóch lat. - Istotna różnica jest taka, że wcześniej mówiliśmy o tym problemie od października do marca, a teraz mówimy o tym cały rok. Świadomość ludzi jest zatem coraz większa - ocenił Mucha. Z tak postawioną diagnozą zgodziła się także Irena Pichola, oceniając z perspektywy ponad 15 lat, od kiedy zajmuje się tematyką zrównoważonego rozwoju, że tak wiele nie robiło się i mówiło o konieczności podjęcia działań mających poprawić jakość powietrza. Przytoczyła też badanie CBOS, według którego 44 proc. Polaków uważa, że smog jest problemem w ich miejscu zamieszkania. 19 proc. Polaków postrzega smog jako bardzo poważny problem.

Podczas dyskusji podkreślono, że koszty społeczne wynikające ze smogu mogą być różne: związane z absencją w pracy, z krótszym życiem i gorszym stanem zdrowia, z migracjami, a także z mniejszą atrakcyjnością turystyczną i gospodarczą regionów. Raport Clean Air Challenge ma nie tylko zwrócić uwagę na problem, ale też wypracować metody działania i zachęcić m.in. przedsiębiorców do poszukiwania rozwiązań nie tylko nastawionych na osiąganie efektów biznesowych, ale też przynoszących pozytywny efekt środowiskowy.

@RY1@i02/2018/096/i02.2018.096.00000240a.801.jpg@RY2@

Fot. Mat. prasowe

MIN