Wielkość przyjętych szacunków i metody ich określania mają wpływ na wyniki branży energetycznej

W spółkach energetycznych istnieje szczególne "zapotrzebowanie" na szacunki, ponieważ oprócz rutynowych łatwo mierzalnych transakcji występują szczególne transakcje (zarówno zaliczane do przychodów, jak i kosztów), których pomiar wymaga stosowania modeli. Ponadto spółki te mają wyspecjalizowane aktywa, dla których praktycznie nie występuje rynek, co może utrudniać proces dokonywania wycen na dzień bilansowy.

Transakcje przychodów

Do istotnych transakcji przychodów, podlegających szacunkom, można zaliczyć:

1. ustalenie rekompensat z tytułu przedterminowego rozwiązania kontraktów długoterminowych;

Ponieważ okres ostatecznego rozliczenia rekompensat przyznanych elektrowniom przypada na następne lata, dla dostaw prądu objętych rekompensatami realizowanych w bieżącym roku konieczne staje się szacunkowe ustalenie wartości tych rekompensat. Dokonanie tych szacunków jest utrudnione zarówno z powodu skomplikowanego modelu rozliczeniowego, jak i występowania istotnych różnic interpretacyjnych.

2. ustalenie przychodów z tytułu ujęcia "wyprodukowanych" świadectw pochodzenia energii niezarejestrowanych jeszcze w Urzędzie Regulacji Energetyki;

Konieczność szacunków z tego tytułu powstaje z uwagi na różnicę czasu między "wyprodukowaniem" a otrzymaniem świadectw.

3. ustalenie przychodów ze zrealizowanych, a niezafakturowanych dostaw (usług)

W sytuacji, gdy odczyty liczników (lub inne pomiary) odbywają się okresowo, a nie na dzień bilansowy, konieczne staje się oszacowanie sprzedanych towarów (usług) za okres od ostatniego odczytu do dnia bilansowego.

Transakcje kosztów

Natomiast dla transakcji kosztowych konieczność dokonywania szacunków będzie dotyczyć takich zagadnień jak:

1. utrzymanie i rekultywacja składowisk;

Grunty po zakończeniu składowania będą podlegać rekultywacji. Z uwagi na bieżące wykorzystywanie składowisk przyszłe koszty rekultywacji powinny zostać oszacowane i w odpowiedniej proporcji odniesione w koszty danego roku.

2. bezumowne korzystanie z nieruchomości (w tym z gruntów leśnych będących w zarządzie Lasów Państwowych);

Spółki, szczególnie zajmujące się przesyłem energii, mogą nie mieć uregulowanego stanu prawnego dla wielu terenów zajmowanych przez sieci i urządzenia przesyłowe. Taka sytuacja powoduje konieczność szacowania bieżących kosztów i ewentualnych odszkodowań z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.

3. niezrealizowania obowiązków w zakresie dostarczenia świadectw pochodzenia energii lub praw do emisji CO₂.

Szacunki przy wycenie

Jak już wspomniałem, z szacunkami mamy do czynienia nie tylko przy księgowaniu transakcji, ale także przy wycenie pozycji bilansowych na dzień bilansowy.

W bieżącym roku dla spółek notowanych na giełdzie, których giełdowa kapitalizacja jest niższa od wartości księgowej netto, może okazać się konieczne przygotowanie testu potwierdzającego bilansową wartość aktywów. Z uwagi, iż spółki energetyczne mają wyspecjalizowane aktywa, konieczne będzie ustalenie wartości użytkowej tych aktywów, opartej o przyszłe zdyskontowane przepływy pieniężne. Szacunek ten obarczony jest dużą dozą niepewności, między innymi z uwagi na brak jednoznacznych informacji co do wysokości taryf energetycznych, kwestii związanych z opłatami za emisję CO₂ w kolejnych latach czy też kształtowania się długoterminowych stóp procentowych.

Oczywiście przedstawione zagadnienia nie wyczerpują wszystkich obszarów, w których zastosowanie znajdują szacunki, a wskazują jedynie na kwestie specyficzne dla branży energetycznej. Biorąc pod uwagę, że zakres konieczności dokonania szacunków dotyczy wielu obszarów, kwoty tych szacunków często są istotne, a szacunki obarczone są z założenia możliwością wystąpienia znacznych odchyleń, odbiorcy sprawozdań powinni być świadomi mogących wystąpić w przyszłości odchyleń od raportowanych wielkości. Najlepszym sposobem na uświadomienie tych kwestii jest przedstawienie kluczowych szacunków i założeń przyjętych do ich przeprowadzenia w notach opisowych do sprawozdań.

Przedstawienie kluczowych szacunków i założeń przyjętych do ich przeprowadzenia w notach opisowych do sprawozdań finansowych pozwoli uświadomić odbiorcom tych sprawozdań możliwość wystąpienia w przyszłości znacznych odchyleń od raportowanych wielkości

@RY1@i02/2011/244/i02.2011.244.07100130a.803.jpg@RY2@

Piotr Waliński, dyrektor w dziale audytu Deloitte

Piotr Waliński

dyrektor w dziale audytu Deloitte