Dotacje i pożyczki z funduszy ochrony środowiska na inwestycje w zmniejszanie zużycia energii

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przeznaczy ponad 800 mln zł na dotacje i preferencyjne pożyczki dla firm, które chcą zmniejszyć zużycie energii. To jednak nie wszystko, bo tego typu przedsięwzięcia wspierają w taki sam sposób wojewódzkie fundusze ochrony środowiska, także dysponujące pokaźnymi środkami.

Jednym z priorytetowych programów NFOŚiGW jest ochrona klimatu i powietrza. W jego ramach fundusz w latach 2011-2105 przeznaczy 820 mln zł na dotacje i pożyczki dla firm, które chcą przeprowadzić inwestycje, zmniejszające zużycie energii. Do otrzymania takiego wsparcia kwalifikują się jednak tylko takie firmy, które zużywają rocznie co najmniej 50 tys. MWh energii elektrycznej. Pomoc NFOŚiGW ma więc trafić do najbardziej energochłonnych przedsiębiorstw.

Z tych 820 mln zł 40 mln - w latach 2011-2014 - ma pójść na dofinansowanie (dotacje) audytów energetycznych i elektroenergetycznych w przedsiębiorstwach. Audytów, których autorzy - specjaliści w dziedzinie efektywności energetycznej - wskażą, jak w danej firmie można zmniejszyć zużycie energii i jakie trzeba w tym celu przeprowadzić inwestycje. Mogą one dotyczyć procesów technologicznych, budynków i wewnętrznych sieci energetycznych, choćby ciepłowniczych, źródeł ciepła (np. kotłowni), prądu i chłodu.

Dotacja z NFOŚiGW pokrywa do 70 proc. kosztów takiego audytu. Warto przy tym wspomnieć, że wiele firm nie robi takich badań ze względu na ich spore koszty. Mimo że to naprawdę się opłaca. Audyt może bowiem np. wykazać, że w danym przedsiębiorstwie da się znacząco zmniejszyć zużycie energii bez żadnych inwestycji, wprowadzając niewymagające ponoszenia kosztów modyfikacje.

Pozostałe 780 mln zł NFOŚiGW przeznaczy (w latach 2011-2015) na pożyczki na inwestycje firm, które mają doprowadzić do mniejszego zużycia energii. Fundusz preferuje następujące z nich:

● wdrażanie systemów zarządzania energią i jej jakością (instalowanie analizatorów parametrów sieci) oraz wdrażanie systemów Smart Grid dla zarządzania sieciami elektroenergetycznymi w obiektach przedsiębiorstw.

● racjonalizacja zużycia energii elektrycznej poprzez energooszczędne systemy napędowe, systemy sterowania napędami (np. poprzez instalacje łagodnego rozruchu), energooszczędne silniki, falowniki do pomp i wentylatorów, energooszczędne sprężarki i systemy ich sterowania, wewnętrzne sieci przesyłowe energii (w tym ograniczenie przepływów mocy biernej), energooszczędne systemy oświetleniowe, prostowniki napędów sieciowych, tzw. niskostratne transformatory w lokalnych systemach elektroenergetycznych i wewnętrznych sieciach dystrybucyjnych.

● racjonalizacja zużycia energii cieplnej i gazu poprzez izolacje i odwadnianie systemów parowych, systemy geotermalne, małe turbiny wiatrowe, kolektory słoneczne, pompy ciepła, termomodernizację budynków, rekuperację i odzyskiwanie ciepła z procesów i urządzeń, decentralizacja rozległych sieci grzewczych, wykorzystanie energii odpadowej, budowę lub modernizację własnych (wewnętrznych) źródeł energii.

W grę nie wchodzi budowa lub przebudowa elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych oraz sieci ciepłowniczych, mająca na celu ograniczenie strat energii.

Maksymalna wysokość pożyczki, jaką na powyższe inwestycje udziela NFOŚiGW, to 42 mln zł, a minimalna - 3,5 mln zł (nie może ona przekroczyć 70 proc. tzw. kosztów kwalifikowanych inwestycji). Okres jej spłaty wynosi nie więcej niż 5 lat, a oprocentowanie w skali roku to WIBOR 3-miesięczny (obecnie 4,75 proc.), do którego dolicza się pół procenta marży. Jest to więc oprocentowanie preferencyjne, nie do uzyskania przy zwykłym bankowym kredycie.

Zainteresowani tą formą wsparcia muszą pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze by dostać taką pożyczkę, muszą wcześniej przeprowadzić w swojej firmie audyt energetyczny. Po drugie nie mogą podczas spłaty pożyczki sprzedawać przyznawanych im (za zmniejszenie zużycia energii) białych certyfikatów.

Niezależnie od NFOŚiGW warto przyjrzeć się także programom wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Te fundusze bowiem również przyznają pożyczki i dotacje na inwestycje zmniejszające zużycie energii, np. na termomodernizację budynków.

Jacek Krzemiński