Po akcesji zaczęła się zielona lawina

Niewiele ponad miesiąc upłynął między największą dotąd w naszym kraju falą protestów społecznych o wyraziście antyunijnym wydźwięku a 20. rocznicą akcesji do Unii Europejskiej. Choć Polacy cieszą się renomą jednego z najbardziej euroentuzjastycznych społeczeństw, na próbę nastroje te wystawiła fala regulacji związanych z Zielonym Ładem. Rolnicze protesty, których główne ostrze wymierzono w unijną strategię transformacji, spotkały się z szerokim poparciem. Sondaże wskazywały, że rację w sporze z Brukselą przyznawało im ponad 70 proc. społeczeństwa.

Zielony Ład stał się w ostatnich latach jednym z priorytetów UE, co dla osób sceptycznych wobec tej strategii stało się podstawą do twierdzeń, że Unia nie jest dziś tą samą, do której przystępowaliśmy. W rzeczywistości, choć na skutek zbiegu wielu okoliczności transformacja energetyczna osiągnęła w tej dekadzie masę krytyczną, klimat był przedmiotem zainteresowania Unii nawet wcześniej niż 20 lat temu. Zielony zwrot zapoczątkował pierwszy raport powołanego z inicjatywy Organizacji Narodów Zjednoczonych Międzyrządowego Zespołu ds. Zmiany Klimatu (IPCC). W opublikowanym w 1990 r. dokumencie naukowcy potwierdzili, że emisje gazów cieplarnianych powodowane przez człowieka przyczyniają się do ocieplenia klimatu. Oszacowano także, że w latach 1890–1990 odpowiadały za wzrost średniej globalnych temperatur rzędu 0,3–0,6 st. C. W tym samym roku kwestia klimatyczna trafiła na agendę Rady Europejskiej, czyli liderów państw ówczesnej UE.