Banki stworzyły wyspecjalizowane struktury wspierające przedsiębiorców

Sprawna dystrybucja funduszy unijnych jest priorytetem zwłaszcza w obecnym okresie, gdy gospodarki wielu krajów wchodzą w recesję, a kolejne miesiące zapowiadają się jako szczególnie trudne (również dla Polski). Środki z funduszy mogą stać się istotnym czynnikiem pozwalającym ograniczyć potencjalne skutki kryzysu, przede wszystkim dzięki oddziaływaniu na realizację projektów infrastrukturalnych oraz inwestycyjnych wśród małych i średnich przedsiębiorstw (MSP).

System dystrybucji funduszy unijnych jest złożony i skomplikowany. W jego funkcjonowanie zaangażowanych jest wiele instytucji, w tym również banki. Są one ważnym etapem na drodze pozyskiwania przez firmy środków na realizację ciekawych i innowacyjnych projektów. Tak więc działalność banków ułatwia, a w niektórych przypadkach wręcz umożliwia płynne wydatkowanie środków unijnych.

Dotacja z założenia stanowi refundację już poniesionych wydatków. W przypadku znacznej części projektów inwestycyjnych realizowanych przez przedsiębiorców wymusza to korzystanie z zewnętrznych źródeł finansowania. System dopuszcza m.in. finansowanie leasingiem, środkami pochodzącymi z funduszu inwestycyjnego lub kredytem bankowym.

Jak wskazuje doświadczenie z lat 2004-2007, przedsiębiorcy realizujący projekt z udziałem zewnętrznego finansowania w zdecydowanej większości korzystali z finansowania kredytem bankowym. Pozostałe źródła stanowią raczej margines i nie są w praktyce szerzej wykorzystywane.

Bank, udzielając firmie kredytu, nie tylko finansuje jej projekt. Dla większości instytucji oceniających promesa kredytowa przedłożona przez firmę wraz z wnioskiem o dotację stanowi potwierdzenie, iż wniosek ten ma zapewnione źródła finansowania, projekt jest racjonalny i ma uzasadnienie biznesowe. Instytucje te w ocenie części finansowej projektu bazują na weryfikacji przeprowadzonej przez bank, nie przeprowadzając już szczegółowej analizy w tym zakresie.

Można się spotkać z opinią, że bank nie stanowi niezbędnego elementu dystrybucji funduszy unijnych. Są to jednak opinie raczej odosobnione i nie mają uzasadnienia w realiach. W jaki bowiem sposób zrealizować projekty, na które MSP nie posiadają środków własnych?

Aktywność banków wyrażająca się w udzieleniu kredytów, wydaniem promesy kredytowej lub też instrumentów zabezpieczających to tylko jeden z aspektów zaangażowania w dystrybucję funduszy unijnych. Ze względu na specyfikę dystrybucji środków pomocowych zaangażowanie to ma znacznie szerszy wymiar niż to, do którego normalnie jesteśmy przyzwyczajeni. Banki aktywnie działające w obszarze funduszy unijnych podchodzą do tego zagadnienia w sposób kompleksowy. Nie jest to więc tylko udzielanie kredytów i obsługa finansowa projektów, ale również wsparcie zainteresowanych przedsiębiorców już na etapie przygotowania wniosku o dotację. Banki stały się dla dużej grupy przedsiębiorców miejscem, gdzie otrzymują oni pierwsze i podstawowe informacje dotyczące możliwości uzyskania dofinansowania. Oczywiście, współpraca na tym się nie kończy. Banki angażują się w przygotowanie całego projektu, pomagają rozwiązać bieżące problemy związane z opracowaniem dokumentacji projektowej, stworzeniem optymalnej struktury finansowania. Na etapie realizacji projektu zwracają zaś szczególną uwagę na jego zgodność z umową o dofinansowanie. Aby sprostać tym wymaganiom, banki zainwestowały w stworzenie wyspecjalizowanych struktur wspierających przedsiębiorców, którzy realizują projekty z dofinansowaniem unijnym.

Analizując zaangażowanie banków, nie można pominąć działań związanych z edukacją i upowszechnianiem wiedzy o funduszach unijnych. Organizowane są spotkania, konferencje i warsztaty, na których eksperci bankowi prezentują możliwości i korzyści wykorzystania środków unijnych. Wspomnieć również należy o kampaniach marketingowych promujących wśród przedsiębiorców możliwości, jakie stwarzają fundusze unijne.

Mając na uwadze skalę pomocy unijnej przeznaczonej dla Polski w perspektywie lat 2007-2013, można pokusić się o stwierdzenie, że w dużym stopniu absorpcja środków jest uzależniona od zaangażowania banków w proces ich dystrybucji. Banki będą pełnić rolę nie tylko instytucji finansujących, ale będą dla przedsiębiorcy w pełni zaangażowanym partnerem w pozyskaniu dotacji od momentu pomysłu na realizację projektu, poprzez jego realizację, aż do rozliczenia projektu i otrzymania dotacji.